بررسی نقش و ارائه الگوی تأثیرگذار مدیریت دانش بر انتقال فرهنگ دفاع مقدس

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد جغرافیای سیاسی دانشگاه عالی دفاع ملی

2 دانشجوی دکتری رشته مدیریت صنعتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

چکیده

سازمان‌های بالنده و طلایه‌دار همواره در تلاش‌اند تا با آگاهی از ارزش‌های بی‌بدیل فرهنگی خود در نیل به عملکردهای ممتاز، از سازوکارهای گوناگون علمی برای استفاده از فرصت‌ها و دفع تهدیدات پیشروی خود استفاده نمایند. امروز، وجود نوعی شکاف بین نسل اول انقلاب و جنگ، با نسل فعلی، به‌عنوان تهدیدی موجب شده است تا جوانان از ارزش‌های دفاع مقدس و فرهنگ آن دوران تقریباً بی‌اطلاع باشند. استفاده از "مدیریت دانش" یکی از روش‌های علمی برای مقابله با این گسست بین‌نسلی و ترویج فرهنگ دوران دفاع مقدس می‌باشد.
 مقاله حاضر باهدف بررسی نقش و ارائه الگوی تأثیرگذار مدیریت دانش بر انتقال فرهنگ دفاع مقدس به رشته تحریر درآمده است و تلاش می‌کند به این پرسش پاسخ دهد که هرکدام از فرآیندهای مدل نیومن و کنارد به چه میزان می‌توانند فرهنگ دفاع مقدس را ترویج دهند؟‌
این پژوهش با روش توصیفی- پیمایشی صورت گرفته و نمونه آماری آن بر اساس جدول مورگان 140 نفر تعیین گشتند. برای جمع‌آوری اطلاعات از یک پرسشنامه محقق‌ساخته متشکل از 24 گویه استفاده شد که ضریب آلفای کرونباخ آن 86/0 محاسبه گردید و با استفاده از آزمون تحلیل عاملی تائیدی توسط نرم‌افزار LISREL روایی مدل تائید گردید. همچنین برای تجزیه‌و‌تحلیل داده‌ها از آزمون‌های بارتلت، کولموگروف - اسمیرنوف و ضریب همبستگی پیرسون استفاده گردید که با توجه به تجزیه‌و‌تحلیل داده‌های حاصل از پرسشنامه، عمده‌ترین نتایج به این قرار است:
به ترتیب مؤلفه‌های خلق دانش (98%)، استفاده از دانش (به‌کارگیری دانش) (95%)، ثبت دانش (89%) و انتقال دانش (84%) می‌توانند فرهنگ دفاع مقدس را ترویج نماید..

کلیدواژه‌ها


فهرست منابع

الف-منابع فارسی:

-   اخوان، پیمان و سنجقی، محمدابراهیم و اجاقی، حامد (1391). «بررسی روابط بین مدیریت نوآور، فرهنگ‌سازمانی و مدیریت دانش»، فصلنامه علمی- پژوهشی راهبرد دفاعی، سال دهم، شماره 38.

-   اخوان، پیمان؛ خیرخواه، مرتضی؛ حسنوی، رضا (1396). «مدل سنجش تأثیر مدیریت دانش در بهبود شاخص‌های عملکردی سازمان»، فصلنامه رسالت مدیریت دولتی، سال هشتم، شماره بیست‌و‌ششم، صص 78-61.

-      اخوان، پیمان و باقری، روح الله (1389). مدیریت دانش از ایده تا عمل، چاپ دوم، تهران: انتشارات آتی نگر.

-      بامنی‌مقدم، محمد (1392). تحلیل آماری، چاپ سوم، تهران: انتشارات شرح.

-      برزنونی، محمدعلی (1388). «حفظ و انتقال فرهنگ دفاع مقدس»، فصلنامه مصباح، سال ششم، شماره 22.

-   بلوکی، س (1391). تأثیر آموزش مهارت‌های ارتباطی بر فرهنگ‌سازمانی و رفتار شهروندان سازمانی در کارکنان جهاد کشاورزی شهر اهواز، پایان‌نامه کارشناسی ارشد روان‌شناسی، دانشگاه علوم و تحقیقات خوزستان.

-      پارساییان، علی؛ اعرابی، سیدمحمد (1379). مبانی رفتار سازمانی، تهران: انتشارات دفتر پژوهش‌های فرهنگی.

-      تقوی، مصطفی و شفیع‌زاده، حمید (1388). «اصول و مبانی مدیریت دانش»، فصلنامه تخصصی پارک‌ها و مراکز رشد، شماره 18.

-   حجازی، احمدرضا؛ نوروززاده، رضا؛ محمدی‌نژاد، بهزاد (1392). «بررسی وضعیت موجود مدیریت دانش معاونت‌های آموزشی و پژوهشی علوم تحقیقات و فناوری و ارائه راهکارهای ارتقای آن»، فصلنامه علمی- پژوهشی دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، سال دوم، شماره 5.

-   حقیقت منفرد، جلال؛ هوشیار، آیلر (1389). «بررسی رابطۀ بین فرهنگ‌سازمانی و مدیریت دانش (مطالعه موردی، شرکت ملی نفت ایران)»، فصلنامه علمی- پژوهشی مدیریت و منابع انسانی در صنعت نفت، سال چهارم، شماره 11.

-   خرم‌خواه، هستی؛ هاشم‌نیا، شهرام؛ پیمان، سیدجواد (1392). «بررسی تأثیر فرهنگ‌سازمانی در مدیریت دانش (مطالعه موردی: اداره کل استاندارد گیلان)»، مجله علمی پژوهشی مدیریت فرهنگی، سال هفتم، شماره 19.

-      دفت، ریچارد ال (1381). مبانی تئوری سازمان، ترجمه: علی پارسائیان و محمد اعرابی، تهران: انتشارات سمارنگ.

-       رابینز، استیفن پی (1385). رفتار سازمانی: مفاهیم، نظریه‌ها و کاربردها، ترجمه: علی پارساییان و سیدمحمد اعرابی، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی.

-      رستمی‌نسب، عباسعلی (1389). «مبانی نظری دفاع مقدس در قرآن کریم»، نشریه ادبیات پایداری، سال اول، شماره 2.

-   رضایی کلانتری، مرضیه؛ صالحی، محمد؛ طاهری، سیده مریم (1393). «رابطۀ بین فرهنگ‌سازمانی و مدیریت دانش در دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساری و تعیین سهم هر یک از مؤلفه‌ها»، فصلنامه علمی- پژوهشی رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، سال پنجم، شماره 1.

-   رضایی، نادر؛ پیوسته، اکبر؛ فرضعلی‌زاده، اکبر (1396). «بررسی نقش مدیریت دانش در ارتقاء خلاقیت و نوآوری کارکنان در سازمان‌های نظامی»، فصلنامه علمی- پژوهشی ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، دورۀ هفتم، شماره یک، صص 48-17.

-   رضاییان فردویی، صدیقه و قاضی نوری، سید ‌سپهر (1389). «نقش اخلاق در موفقیت سیستم‌های مدیریت دانش»، فصلنامه عملی- پژوهشی سیاست علم و فناوی، سال سوم، شماره2.

-      زارعی متین، ح (1390). مدیریت رفتار سازمانی پیشرفته، چاپ دوم، تهران: نشر آگاه.

-   صادقی، احمد (1389).«رابطه بین مؤلفه‌های فرهنگ‌سازمانی و مدیریت دانش، موردمطالعه: بیمارستان شهید هاشمی‌نژاد تهران»، فصلنامه بیمارستان، سال دهم، شماره 2.

-    صفایی، ناصر؛ طالقانی‌نیا، فرشته؛ کیامنش، احمد (1396). «شناسایی و رتبه‌بندی عوامل کلیدی موفقیت مدیریت دانش در شرکت‌های دانش‌بنیان»، فصلنامه رشد فناوری، سال سیزدهم، شاره 50، صص 28-21.

-   عسگری، ناصر؛ دهقان، نبی‌اله؛ غلامی، محمود؛ کولیوند، حسن (1392). «نقش فرهنگ‌سازمانی در تسهیل اقدامات مدیریت دانش»، فصلنامه مطالعات بین رشته‌ای دانش راهبردی، شماره 10.

-   علامه، سیدمحسن؛ عسکری، نوربخش؛ خزائی‌پول، جواد (1395). «بررسی تأثیر فرهنگ‌سازمانی بر عملکرد سازمانی: تأکید بر نقش تسهیم دانش و چابکی سازمانی با رویکرد کارت امتیازی متوازن»، فصلنامه مدیریت فرهنگ‌سازمانی، دورۀ چهاردهم، شماره 2، صص 474-453.

-      فردآن، ک. (1382). مبانی پژوهش در علوم رفتاری، جلد 2، ترجمه پاشا شریفی و جعفر نجفی‌زند، تهران: انتشارات آوای نور.

-      محمدی ری‌شهری، محمد (1385). منتخب میزان الحکمه، تهران: نشر دارالحدیث.

-   مرعشیان؛ فاطمه سادات؛ نادری، فرح (1392). «رابطۀ فرهنگ‌سازمانی، هوش هیجانی و سرمایۀ روان‌شناختی با خودکارآمدی شغلی و کارآفرینی سازمانی در کارکنان سازمان آب و برق خوزستان»، فصلنامه دانش و پژوهش در روان‌شناسی کاربردی، سال چهاردهم، شماره 3.

-             منوریان، عباس؛ بختایی، امیر (1385). «شناخت فرهنگ‌سازمانی بر اساس مدل دنیسون، موردمطالعه: سازمان مدیریت صنعتی»، چهارمین کنفرانس بین‌المللی مدیریت.

-      میرزایی، ف.؛ دارایی، ا.؛ نفیسی، ش. (1388). «نقش دانشگاه اسلامی در توسعۀ مدیریت دانش»،فصلنامه مطالعات معرفتی در دانشگاه اسلامی، شماره 13.

-   نکویی‌مقدم، محمود و بهزادی گودرزی، فرانک و کشاورز، حسن (1391). «بررسی رابطه بین انواع فرهنگ‌سازی با مؤلفه‌های موفقیت سازمانی»، فصلنامه بیمارستان، سال دهم، شماره 1.

-   نوناکا، ایکوجیر؛ تاکاتاکوچی، هیرو (1385). مدیریت دانش شرکت‌های دانش آفرین، ترجمه: دکتر علی عطافر، جبار اسلامی، آناهیتا کاوه و سعید انالویی، تهران: نشر سما.

-   والمحمدی، چنگیز؛ روشن‌ضمیر، شروین (1392). «بررسی تأثیر فرهنگ‌سازمانی بر مدیریت کیفیت جامع»، فصلنامه علمی - پژوهشی مطالعات مدیریت (بهبود و تحول)، سال بیست و سوم، شماره 72.

-   هوشنگی، محسن؛ الهی، سیدمجید؛ امین‌افشار، زهرا؛ صدوق، سیدمحمود (1394). «بررسی تأثیر فرهنگ‌سازمانی و سبک رهبری بر پذیرش تکنولوژی و مدیریت دانش»، فصلنامه مدیریت فرهنگ‌سازمانی، دورۀ سیزدهم، شماره 3، صص 762-739.

ب) منابع انگلیسی:

 

- Ale, M., Toledo, C., Chiotti, O., Galli, M. (2014). A conceptual model and technological support for organizational knowledge management. Science of Computer Programming, 95(1): 73-92.

- Birasnav, M (2014). Knowledge management and organization performance in the service industry: The role of transformational leadership beyond and effects of transactional leadership, Journal of Business Research, 67 (8).

- Bohrestedt, G (1983). Measurement, In P. Rossi, J. Wright, and Anderson, (Esd). A handbook of survey research, San Diego, CA: Academy Press, 8 (1).

- Churchill, Jr, G.A (1979). A paradigm for developing better measure of marketing constructs, Journal of Marketing Research, Vol.16.

- Davenport, D.R; Prusak, L (1998). Working knowledge: how organization manage what they know. Boston: Harvard Business School Press.

- Day, G (1994). The Capabilities of Market- Driven Organization, Journal of Marketing, Vol. 58.

- Denison, D.R (1990). Corporate Culture and Organization Effectiveness, New York: John Wiley & Sons.

- Gold, A.H; Malhotra, A; Segars, A.H (2001). Knowledge management: an organization capabilities perspective, Journal of Management Information System, 18 (1).

- Jay, Liebowitz& Yan, Chen (2010). Knowledge sharing proficiencien: Thekey to Knowledge Management, Handboook on knowledge management, Vol. 1. 

-   Jarnagin,C (2007). Creating Corporate Cultures through Mythopoetic Leadership, Journal Organizational Dynamic, Vol. 36.

- Jung, D.I (2003). The role of transformational Leadership in enhancing organizational innovation: hypotheses and some preliminary finding, The Leadership Quarterly, Vol. 14 NO.

- Okunoye (2003). Knowledge management and global diversity: A framework to support organization in developing countries, Ph.D. dissertation, University of Turku, Finland.

- Ribiere, V.M. and Sitar, A.S. (2003). Critical Role of Leadership in Nurturing a Knowledge- supporting Culture, Knowledge Management Research & Practice, Vol. 1 No.1.

- Rowley, J (2001). Knowledge Management in pursuit of learning: the learning with knowledge cycle, Journal of Information Science, 27 (4).

- Schein, E.H (1984). Coming to a New Awareness of Organizational Culture, Sloan Management Review, Vol. 25 (2).

- Verkatraman, N (1989). Strategic orientation if business enterprises: the construct, dimensionality and measurement, Management Science, Vol.35.

- Zheng, W; Yang, B; McLean, G.N. (2010). Linking organizational culture, structure, strategy and organizational effectiveness: Mediating role of knowledge management, Journal of Business, 63 (4).