https://sds.sndu.ac.ir/ مطالعات دفاعی استراتژیک fa daily 1 Mon, 13 Mar 2023 00:00:00 +0330 Mon, 13 Mar 2023 00:00:00 +0330 https://sds.sndu.ac.ir/article_2370.html شناخت و آگاهی از اندیشه­نظامی قدرت­های استعماری از اهمیت ویژه­ای برخوردار است و ازآنجایی‌که دو مکتب سوسیالیسم و فاشیسم از مکاتب اصلی تمدن غرب می­باشند و کمتر به اندیشه نظامی این دو پرداخته شده است، لذا شناخت اندیشه نظامی این دو مکتب مسئله‌ای است که مقاله حاضر بدان می­پردازد. بر همین اساس سؤال اصلی این تحقیق، عبارت از این است که: ((نقاط اشتراک و افتراق اندیشه نظامی دو مکتب‌ سوسیالیسم و فاشیسم کدامند ؟)) به‌منظور پاسخ به این سؤال پژوهش با روش مقایسه تطبیقی و با بهره­گیری از رویکرد تحلیلی- توصیفی،  بر اساس دیدگاه اندیشمندان این دو مکتب، برگرفته از آثار مکتوب آن­ها انجام شده است. یافته­های پژوهش مبین این است که عمده­ترین وجوه اشتراک نظریات نظامی این دو مکتب در مفاهیمی همچون: ارتباط سیاست و جنگ، لزوم جنگ برای ایجاد وحدت ملی و نظامی، نگاه جامعه‌شناسانه به جنگ، نفی صلح و لزوم جنگ، لزوم وجود نیروی نظامی و لزوم حکومت میلیتاریستی خلاصه می­شود و به نظر     می­رسد هر دو مکتب در ماهیت جنگ و دفاع و علل جنگ، دیدگاه­های مشترکی دارند. مکتب سوسیالیست برانداختن جنگ با جنگ، کمک به تحقق سیاست، حل اختلافات طبقاتی و جنگ عامل صلح را به‌عنوان اهداف جنگ معرفی می­کند و در دیدگاه فاشیسم حفظ دولت­ها، ارتقا سلامت اخلاقی جامعه و پیشرفت و پویایی به‌عنوان اصلی­ترین اجزاء هدف جنگ و دفاع محسوب می­گردند. درمجموع می­توان چنین بیان نمود که این دو مکتب از منظر تفکرات نظامی اختلاف چندانی ندارند. https://sds.sndu.ac.ir/article_2371.html پژوهش حاضر با هدف بررسی روش های آموزش راهبردی در دانشگاه های عالی دفاع ملی ایران و جهان انجام شد، از لحاظ هدف، کاربردی و از نظر گردآوری داده­ها، از رویکرد کیفی، روش سنتزپژوهی و شبه نظام مند بهره برده شده است، جامعه و نمونه آماری پژوهش شامل دانشگاه های عالی دفاع ملی ایران و جهان بود و به‌منظور تائید اعتبار و پایایی پژوهش از استراتژی‌های پیتی، تامسون و استیو (2012)، چارمز (2010) و لینکلن و گابا (1985) استفاده‌شد. این استراتژی­ها شامل اتکاپذیری، اطمینان و اعتمادپذیری، تائید یا تصدیق پذیری و انتقال‌پذیری می‌باشد. همه درکنارهم موجب ارتقای اعتبار پژوهش و امکان انتقال­پذیری یافته­ها را به سایر بافت­های مشابه فراهم ­آورد. نتایج پژوهش منجر به شناسایی مضامین و عناصر روش های آموزش راهبردی در دانشگاه های عالی دفاع ملی شد، این مضامین در قالب اهداف و مقاصد، محتوای درسی، روش­های تدریس، روش های ارزشیابی، فضا، فعالیت و زمان یادگیری متناسب با دروس راهبردی در دانشگاه های عالی دفاع ملی تنظیم گردید. https://sds.sndu.ac.ir/article_2372.html هدف این مقاله، شناسایی عوامل موثر برتخلیه اضطراری، بررسی وضعیت فعلی فرودگاه، شناسایی گلوگاه­ های خطرزا و ارزیابی تاثیر گلوگاه ها در زمان تخلیه می باشد. جامعه آماری شامل 53 نفر از متخصصان می­باشد. روش پژوهش ازنوع توصیفی– تحلیلی، از نظر حل مساله ترکیبی و از نظر نوع نتایج تبیینی می­باشد. روش نمونه­گیری تصادفی و از فرمول کوکران استفاده شده است. بر اساس نرم افزارهایAny Logic و Anp تحلیل­ها انجام شده است. بعد از انجام مطالعات اسنادی و کتابخانه ای،  مصاحبه و تکمیل پرسشنامه عوامل موثر بر تخلیه اضطراری شناسایی شده و سپس شبیه سازی دو مدل A وB  در نرم افزار Any Logic با توجه به شرایط فعلی و شناسایی نقاط گلوگاهی خطر پذیر در نقاط D وC وE انجام شده است.  با مقایسه بین دو مدل متوجه می شویم که زمان در مدل A با زمان تخلیه کل 52 دقیقه و زمان شبیه سازی17/3 دقیقه به نسبت مدلB   با زمان تخلیه کل62 دقیقه و زمان شبیه سازی 23/4 دقیقه کاهش بیشتری دارد و می توان در راهبرد های حذف موانع، حذف گیت های ورودی را در اولویت اول و حذف اتاقک های دفاتر هواپیمایی درراهروی مسیر تردد در ضلع شمالی ساختمان را در اولویت دوم قرار داد. دربررسی نتایج Anp دو پارامتر استفاده از دو درب اضطراری و حذف موانع از رتبه بندی بالایی به ترتیب با وزن های 287/0 و 262/0 بالاترین رتبه را اختصاص داده است. پژوهش ها ی پیشین یا نگاه شرایط فعلی به مساله تخلیه وارد شده اند. https://sds.sndu.ac.ir/article_2373.html راهبرد اصلی روسیه در طی سالهای گذشته جلوگیری از پیشروی و نفوذ ناتو به شرق و محیط امنیتی نزدیک روسیه و ممانعت از پیوستن اوکراین به اتحادیه اروپا بوده است. بر این اساس طی یک عملیات ویژه که از نظر کرملین، اقدامی پیش گیرانه برای جلوگیری از تهدیدهای آتی قلمداد می گردد، جنگ بین روسیه و اوکراین آغاز شد. هدف اصلی تحقیق تبیین ویژگی­ها، سناریوها و اهداف جنگ روسیه و اوکراین در شکل­گیری نظم نوین جهانی است. نوع پژوهش کاربردی است و به روش اکتشافی و تحلیل محتوا، بصورت کیفی نظام­مند انجام گردیده است، روش‌ گردآوری داده‌ها اسنادی و کتابخانه­ای و مصاحبه با 10 نفر از خبرگان است. بر اساس یافته­های تحقیق ویژگی­های جنگ در 9 دسته­بندی مختلف بیان شده است، جنگ بین روسیه و اوکراین فرسایشی و هر دو کشور عملا در باتلاق جنگ گرفتار شده­اند. آنچه امروز بر سر اوکراین آمده نتیجه اعتماد به غرب است. روسیه سه هدف حداکثری، متوسط و حداقلی را در این جنگ دنبال کرد که به هدف حداقلی یعنی کنترل منطقه دونباس رسیده است. نتایج تحقیق بیانگر این است که جنگ روسیه و اوکراین دارای 35 ویژگی خاص می­باشد. روسیه از نظر شکل نظامی برنده حداقلی جنگ بوده اما از منظر «جنگ روایت­ها» شکست خورده است. دکترین نظامی اوکراین از «تدافعی به تهاجمی تغییر یافته است». دکترین نظامی روسیه از حالت «تهاجمی به تدافعی» تبدیل شده است. نتیجه اولیه این جنگ شکل­گیری نظم چند قطبی و پایان نظم تک قطبی با محوریت آمریکا است.  https://sds.sndu.ac.ir/article_2374.html خلاقیت و نوآوری در پاسخگویی سازمان­های نظامی به تغییرات ایجادشده در محیط­های عملیاتی نقش بسیار مهمی را ایفا می­کند و مطالعه تاریخ جنگ­ها این موضوع را به‌خوبی به اثبات رسانده است. ازجمله ابعاد خلاقیت و نوآوری نظامی در نیروهای مسلح، بعد فردی است. هدف پژوهش حاضر، بررسی و شناسایی  مؤلفه­ها و شاخص­های بعد فردی خلاقیت و نوآوری کارکنان نیروهای مسلح است. بر این مبنا، سؤال اصلی عبارت است از این­که مؤلفه­ها و شاخص­های بعد فردی خلاقیت و نوآوری نظامی کدام­اند؟ جامعه آماری این پژوهش به‌صورت هدفمند تعداد ۴۷ نفر از بین فرماندهان، مدیران، صاحب­نظران و پژوهشگران نیروهای مسلح برآورد و جامعه نمونه‌ی منطبق بر جامعه‌ی آماری و به‌صورت تمام شمار انتخاب‌شده است. نوع پژوهش، کاربردی؛ روش پژوهش، توصیفی (زمینه‌ای – موردی) و از نوع همبستگی و به‌طور مشخص مبتنی بر مدل‌سازی معادلات ساختاری است. در این پژوهش، در یک پرسشنامه مؤلفه­ها و شاخص­های بعد فردی خلاقیت و نوآوری نظامی با طیف پنج گزینه‌ای تهیه و روایی صوری و محتوایی و نیز پایایی آن‌ها با استفاده از آلفای کرونباخ وتحلیل عاملی، مورد تأیید قرار گرفت. یافته‌ها با سطح اطمینان 95 درصد نشان داد؛ «ویژگی­های فردی» با ضریب معناداری مسیر برابر 281/10، «ویژگی­های ارزشی» با ضریب معناداری مسیر برابر 966/10، «سبک تفکر» با ضریب معناداری مسیر برابر 469/9، «دانش و مهارت» با ضریب معناداری مسیر برابر 276/7 به‌عنوان مؤلفه­ها و شاخص­های بعد فردی خلاقیت و نوآوری نظامی مطرح است. https://sds.sndu.ac.ir/article_2499.html پژوهش حاضر با هدف شناسایی راهکارهای تحقق و الزامات مناسب پیاده سازی راهبردهای تربیت و تعالی فرماندهان و مدیران آجا با تاکید بر مدیریت جهادی نگارش گردیده است. جامعه آماری این پژوهش شامل خبرگان آجا در نیروهای چهارگانه آجا و علما و روحانیون و اساتید دانشگاهی نیروهای مسلحِ خارج از آجا به تعداد 40 نفر می باشد. تحقیق حاضر در زمره تحقیقات کاربردی بوده و از ترکیب داده های کمی و کیفی (با رویکرد آمیخته) شامل مصاحبه و پرسشنامه باز و بسته استفاده شده است. در این تحقیق به منظور دستیابی به هدف اصلی پژوهش، ابتدا از طریق انجام مصاحبه های عمیق با خبرگان پژوهش راهکارها و الزامات مناسب پیاده سازی راهبردها شناسایی، سپس از طریق تنظیم و توزیع پرسشنامه بین خبرگان و انجام آزمون تی تک نمونه ای، موارد شناسایی شده مورد تایید قرار گرفته و نهایی شدند.نتایج حاصل از  تجزیه و تحلیل داده های بدست آمده حاکی از شناسایی و تایید 21 راهکار تحقق و 29 الزام پیاده سازی راهبرد می باشد.  https://sds.sndu.ac.ir/article_3899.html مقاله حاضر به شناسایی عوامل ژئوپلیتیکی و ژئواستراتژیکی روسیه در شکل‌گیری و توسعه راهبردهای دفاعی جمهوری اسلامی ایران می‌پردازد. روسیه به‌عنوان یک قدرت استراتژیک منطقه‌ای و جهانی، با توجه به موقعیت جغرافیایی خاص خود، در تعاملات با ایران نقش مهمی ایفا کرده است. ژئوپلیتیک به معنای مطالعه تأثیر موقعیت جغرافیایی بر سیاست‌های بین‌المللی است که مقاله به بررسی نحوه استفاده روسیه از موقعیت خود در شمال شرقی اروپا و مرکز آسیا برای حفاظت از نفوذ خود در مناطق مرزی می‌پردازد. این نفوذ، از طریق همکاری‌های نظامی و اقتصادی با کشورهای منطقه، ازجمله ایران، به وجود می‌آید. از سوی دیگر، ژئواستراتژی به استفاده از موقعیت جغرافیایی برای دستیابی به اهداف استراتژیک اشاره دارد. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و رویکرد تحقیق آمیخته است. داده‌های تحقیق از طریق منابع کتابخانه‌ای و مصاحبه با 10 نفر از خبرگان به دست آمده و توسط تعداد 60 نفر از کارشناسان و متخصصان مورد تأیید قرار گرفته است. برابر نتایج به دست آمده 36 شاخص ژئوپلیتیکی و ژئواستراتژیکی فدراسیون روسیه شناسایی و در 6 عامل نظامی-امنیتی، سیاسی، جغرافیایی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی-تمدنی دسته‌بندی گردید که 26 شاخص نقاط قوت و 10 شاخص نقاط ضعف فدراسیون روسیه بوده و این عوامل در راهبرد دفاعی جمهوری اسلامی ایران در برابر روسیه مؤثر هستند. https://sds.sndu.ac.ir/article_3900.html اطمینان از آمادگی پدافند غیرعامل در لایه‌های مختلف عناصر سه‌گانه مدیریت کشور شامل حاکمیت، زیرساخت‌ها و مردم، مستلزم نگاهی راهبردی است که با تکیه ‌بر نقاط قوت و استفاده از فرصت‌ها و بسیج تمامی پیشران‌ها، قابلیت‌ها و ابزارها در سطح ملی و اتخاذ راهبردها و راهکارهای مناسب، در برابر تهدیدات حاصل می‌گردد. در این راستا ایجاد هماهنگی، یکپارچگی، هم‌افزایی، تولید مفاهیم مشترک میان حوزه کشوری و لشکری با راهبری و هدایت دستگاه‌های اجرایی و در راستای تدابیر و سیاست‌های دفاعی و امنیتی کشور از الزامات مدیریت راهبردی کشور بوده که بی‌شک نیازمند وجود راهبردهایی جامع و فراگیر است. براین‌اساس هدف اصلی تحقیق تدوین راهبردهای آمادگی پدافند غیرعامل ج.ا.ایران است. پژوهش انجام‌شده به لحاظ هدف از نوع کاربردی- توسعه‌ای است و به لحاظ روش، توصیفی-تحلیلی با رویکرد آمیخته انجام شده است. جامعه آماری خبره این تحقیق در بخش کیفی تعداد 15 نفر از صاحب‌نظران حوزه راهبردی، پدافند غیرعامل و متخصصین رشته‌های مرتبط و تا رسیدن به اشباع نظری است که پس از مصاحبه با 9 نفر صاحب‌نظر به اشباع نظری نائل گردید. در بخش کمی از تعداد 113 نفر از اساتید دانشگاه، مدیران پدافند غیرعامل، کارشناسان دفاعی، نظامی استفاده‌شده است. نتایج به‌دست‌آمده از تحقیق شامل احصای 19 راهبرد کلان از تعداد 23 عامل قوت، 32 عامل ضعف، 19 عامل فرصت و 16 عامل تهدید‌زا است. https://sds.sndu.ac.ir/article_3901.html توجه به ویژگی‌های جغرافیای طبیعی و نحوه استقرار جمعیت در پهنای سرزمینی به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های مهم قدرت، علاوه‌بر تأثیر در معادلات بین‌المللی و منطقه‌ای، در چیدمان جمعیت در یک آمایش سرزمینی نیز مؤثر است. آمایش سرزمینی مناسب موجب توسعه و امنیت پایدار می‌شود. در رویکرد دفاعی نقش راهبردی و حیاتی جمعیت به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های مهم آمایش و توسعه از امتیازی ویژه برخوردار است. این پژوهش در پیِ یافتن پاسخ سؤال، «کارکرد آمایش سرزمینی در دفاع جغرافیایی با تأکید بر جمعیت چیست؟» بوده است. نوع تحقیق کاربردی- توسعه‌ای با روش توصیفی-اکتشافی است و تجزیه‌وتحلیل به‌صورت آمیخته انجام‌شده است. در این تحقیق ضمن مطالعه اسناد و مقالات و همچنین اخذ نظرات و آرای خبرگان و صاحب‌نظران از طریق مصاحبه و تشکیل گروه کانون نخبگی نتایج «عوامل دفاع جغرافیایی با تأکید بر جمعیت» مبتنی بر کارکرد آمایش سرزمینی از نظر کیفی و کمی و همچنین عوامل جغرافیایی در دو محیط «ملی و فراملی» مورد ارزیابی و میزان اهمیت هر یک از عوامل با استفاده از طیف لیکرت تعیین گردید. براساس یافته‌های تحقیق، آمایش سرزمینی در دفاع همه‌جانبه با بررسی و مطالعه خصوصیات و ویژگی‌های کلی فضای جامعه، راه‌حلی مناسب برای ایجاد توزیع مناسب جمعیت و استقرار فعالیت‌های مورد نظر فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، نظامی در کشور است و برنامه‌ریزی آمایش سرزمین با تأکید بر جمعیت را می‌توان به‌عنوان راه‌حل این مشکلات در نظر گرفت. همچنین با توجه به موقعیت ژئوپلیتیکی ایران در منطقه، توجه به آمایش سرزمین علاوه‌بر مناطق داخلی، در نواحی ساحلی و جزایر باعث تقویت استراتژی نظامی و دکترین دفاعی آن می‌شود. https://sds.sndu.ac.ir/article_3902.html پژوهش حاضر به بررسی عوامل محیطی مؤثر بر سازمان صداوسیما در مواجهه با جنگ رسانه‌های اجتماعی می‌پردازد. در دنیای امروز که شبکه‌های اجتماعی به‌سرعت در حال گسترش هستند و تأثیر چشمگیری بر افکار عمومی و فضای ارتباطی جامعه دارند، سازمان صداوسیما به‌عنوان مهم‌ترین رسانه رسمی جمهوری اسلامی ایران، با چالش‌ها و فرصت‌های بی‌سابقه‌ای روبه‌روست. این مقاله با تکیه بر مبانی نظری مستخرج از آیات و روایات و با بهره‌گیری از چهارچوب‌های راهبردی نظیر تحلیل SWOT، به شناسایی نقاط قوت، ضعف، فرصت و تهدید پیرامون سازمان پرداخته است. نکته مهم اینجاست که این عوامل نه صرفاً بر مبنای مطالعات نظری، بلکه از طریق مصاحبه‌های عمیق با خبرگان رسانه‌ای و مدیریتی کشور استخراج شده‌اند و سپس در فرایندی تعاملی، توسط همان خبرگان مورد ارزیابی و اصلاح قرار گرفته‌اند تا از دقت و اعتبار علمی بیشتری برخوردار شوند. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می‌دهد که موفقیت سازمان صداوسیما در نبرد پیچیده رسانه‌های اجتماعی، نیازمند برنامه‌ریزی راهبردی، آینده‌نگری هوشمندانه، بهره‌برداری از ظرفیت‌های بالقوه و بالفعل رسانه‌های داخلی، و ایجاد هماهنگی عملیاتی و محتوایی میان نهادهای ذی‌ربط است. در نهایت، مقاله با ارائه مجموعه‌ای از راهبردها و پیشنهادات اجرایی، نقشه راهی برای توانمندسازی سازمان در برابر تهدیدات نوظهور فضای مجازی ترسیم می‌کند و راهکارهایی برای حفظ و تقویت مرجعیت رسانه‌ای آن ارائه می‌دهد https://sds.sndu.ac.ir/article_3903.html حزب­الله لبنان یکی از الگوهای موفق در نهضت مقاومت و برگرفته از گفتمان­ انقلاب اسلامی است که در عرصه­ها و حوزه­های مختلف کارآمدی خوبی داشته است، به همین دلیل هدف اصلی این تحقیق بررسی کارکردهای فرهنگی، نظامی، سیاسی و اقتصادی حزب­الله لبنان است. نوع تحقیق کاربردی- توسعه­ای به روش زمینه­ای- موردی و به­صورت آمیخته (کمی- کیفی) انجام شده است. حجم نمونه 27 نفر، روش گردآوری اطلاعات میدانی و کتابخانه­ای است. براساس یافته­های تحقیق، مهم‌ترین کارکردهای فرهنگی حزب‌الله لبنان عبارتند از: عمق‌بخشی و الهام­گیری از انقلاب اسلامی، فراقومی و فرامذهبی بودن. کارکردهای نظامی عبارتند از: مبارزه با رژیم صهیونیستی و تروریسم، آزادسازی مناطق اشغالی، کمک به گروه‌های فلسطینی- پدافند چندلایه و پشتیبانی از ارتش لبنان. کارکردهای سیاسی مهم عبارتند از: گفت‌وگوی ملی و حل اختلافات داخلی، حضور در ارکان قدرت و اصلاح قانون اساسی، ائتلاف با گروه‌های سیاسی، دیپلماسی نهضتی برای تقویت دولت و تشکیل مجلس اعلای شیعیان. همچنین کارکردهای اقتصادی مهم عبارتند از: محرومیت‌زدایی، تولید ثروت از طریق اجرای طرح­های عمرانی و مبارزه با فساد اقتصادی. نتایج تحقیق بیانگر این است که حزب‌الله لبنان به ترتیب اولویت دارای 4 کارکرد مهم فرهنگی-اجتماعی با 22 گویه، نظامی- امنیتی با 28 گویه، سیاسی با 20 گویه و اقتصادی با 13 گویه است. https://sds.sndu.ac.ir/article_3905.html قفقاز جنوبی به‌عنوان یکی از مناطق ژئوپلیتیکی حساس، طی دهه‌های اخیر شاهد منازعات عمیق اجتماعی و اقتصادی میان جمهوری آذربایجان و ارمنستان بوده است؛ منازعاتی که ریشه در جنگ اول قره‌باغ داشته و در جنگ دوم قره‌باغ (۲۰۲۰) به نقطه عطفی در تحولات نظامی و امنیتی منطقه انجامید. هدف اصلی این پژوهش، تحلیل نقش منازعات اجتماعی و اقتصادی در شکل‌دِهی به اندیشه‌های نظامی و راهبردهای دفاعی دو کشور مذکور و بررسی پیامدهای آن برای جمهوری اسلامی ایران است. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و روش توصیفی-تحلیلی، داده‌های خود را از اسناد، منابع کتابخانه‌ای و گزارش‌های معتبر بین‌المللی گردآوری و تحلیل نموده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که در آذربایجان، بحران‌های اجتماعی و بهره‌گیری از درآمدهای نفتی به مدرن‌سازی ارتش و رویکرد فناورانه منجر شد، درحالی‌که ارمنستان با محدودیت‌های اقتصادی، بر بسیج مردمی و دفاع سنتی تأکید داشت. شکست ارمنستان در جنگ دوم قره‌باغ موجب بازنگری در ساختار دفاعی و گرایش به فناوری‌های نوین گردید. این تحولات، افزایش بی‌ثباتی در مرزهای شمال‌غربی، حضور فعال بازیگران خارجی و تهدید منافع ژئوپلیتیکی ایران (به‌ویژه از طریق کریدور زنگزور) را به دنبال داشته است. نتایج پژوهش بر ضرورت بازنگری در راهبردهای دفاعی و امنیتی ایران و ارتقای توانمندی‌های فناورانه و اطلاعاتی کشور تأکید دارد. https://sds.sndu.ac.ir/article_3906.html بررسی ماهیت تهدیدهای نظامی و نتایج جنگ‌های اخیر در منطقه غرب آسیا، پیشرفت روزافزون فناوری‌های نظامی به‌ویژه مشخصات تهدیدهای هوایی، لزوم توجه علمی و دقیق به مقوله پدافند هوایی را اجتناب‌ناپذیر نموده است. توان رزم عامل اصلی اجرای مأموریت‌های هر سازمان نظامی بوده و دارای سه بُعد فیزیکی، غیرفیزیکی و برترساز است که نقش انکارناپذیری در توان رزم نیروهای مسلح ازجمله پدافند هوایی دارد. تحولات سریع و پیچیده و تغییر دائم ماهیت تهدیدهای هوایی، ارتقای توان رزم پدافند هوایی جهت مقابله با این تهدیدهای متنوع هوایی را بیش‌ازپیش ضروری نموده و از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. هدف تحقیق شناسایی و تبیین مهم‌ترین عوامل ارتقای توان رزمی پدافند هوایی متناسب با تهدیدهای هوایی است. با توجه به اولویت موضوع دفاع هوایی در دکترین دفاعی اکثر کشورها و همچنین اتخاذ رویکرد تهاجم گسترده هوایی دشمنان به‌عنوان رویکرد اصلی آفندی آنان، نویسندگان سعی نمودند با طرح این مسئله به تحقیق بپردازند. نوع تحقیق کاربردی- توسعه‌ای بوده و رویکرد آن آمیخته و از روش توصیفی و تحلیلی استفاده شده است. حجم جامعه آماری و نمونه تحقیق به تعداد ۶۰ نفر و به‌صورت تمام‌شمار است که داده‌های گردآوری شده، تجزیه‌وتحلیل و در ادامه به جمع‌بندی و ارزیابی آن پرداخته شده است. نتایج تحقیق بیانگر این مطلب است که عوامل ارتقای توان رزم پدافند هوایی متناسب با تهدیدهای هوایی دارای سه مؤلفه محسوس با 17 زیرمؤلفه، مؤلفه نامحسوس با 20 زیرمؤلفه و مؤلفه برترساز با 14 زیرمؤلفه است. https://sds.sndu.ac.ir/article_3907.html منطقه آسیا - پاسیفیک به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مناطق جغرافیایی و ژئوپلیتیکی، نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری و تحول نظم و امنیت جهانی در قرن بیست ویکم دارد. یکی از نظریه‌های مهم در تحلیل این موضوع، نظریه مجموعه امنیتی - منطقه‌ای بری بوزان است که بر شاخص‌های پنج‌گانه استوار می‌باشد: وابستگی متقابل امنیتی؛ ساخت اجتماعی (الگوهای دوستی و دشمنی)؛ مجاورت جغرافیایی؛ ساختار آنارشیک؛ و استقلال نسبی. تحقیق حاضر با هدف شناسایی و تحلیل چالش‌های امنیتی پیش روی این منطقه بر اساس شاخص‌های پنج‌گانه به رشته تحریر درآمده است. روش پژوهش، توصیفی - تحلیلی است که با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و اینترنتی انجام‌گرفته است. بر اساس یافته‌های پژوهش، مهم‌ترین چالش‌های امنیتی عبارت‌اند از: در شاخص اول، وابستگی متقابل مناقشات سرزمینی؛ تهدیدات غیرسنتی؛ بحران شبه‌جزیره کره؛ در شاخص دوم، به مسائل تاریخی و هویتی مانند میراث تاریخی: جنگ، اشغال و خاطرات جمعی، شکاف ایدئولوژیک و تقابل ارزش‌ها، طیف روابط قدرت، معماری امنیتی چندلایه و رقابت گفتمانی: آسیا - پاسیفیک در برابر اقیانوس هند - آرام بازمی‌گردند؛ در شاخص سوم چالش‌ها برآمده از درهم‌تنیدگی حوزه‌های بحران‌زا در زیرمناطق این گستره وسیع هستند؛ همچنین طبق شاخص چهارم، چالش‌ها ناشی از فقدان اقتدار کامل منطقه‌ای، رقابت تسلیحاتی قدرت‌ها، سیاست‌های دوگانه کشورها همراه با ناکارآمدی نهادهای منطقه‌ای می‌باشند؛ و در شاخص پنجم، چالش‌ها بر اساس استقلال نسبی کشورهای منطقه، قابل‌مطالعه و بررسی هستند. نتیجه تحقیق نشان می‌دهد چالش‌های امنیتی در قلمرو آسیا - پاسیفیک به‌گونه‌ای درهم‌تنیده و پیچیده‌اند که اثرگذاری خود را بر ثبات و امنیت مناطق پیرامونی و جهانی برجای می‌گذارند. https://sds.sndu.ac.ir/article_3908.html جنگ شناختی که به‌عنوان یکی از ابعاد نسل پنجم جنگ مطرح می‌شود، بر اذهان و ادراک انسان‌ها متمرکز است و با استفاده از روش‌های نرم و خزنده بر افکار، باورها و رفتار رقیب تأثیر می‌گذارد. این نوع جنگ از مؤثرترین و ملموس‌ترین شیوه‌های جنگ نرم به شمار می‌رود. توسعه علوم و فناوری‌های همگرا و سرمایه‌گذاری‌های گسترده سازمان‌های تحقیقاتی نظامی در زمینه علوم شناختی، نشان‌دهنده آن است که مغز و ذهن انسان، میدان نبرد قرن جدید خواهد بود. در این میان، رسانه‌ها و ذهن مخاطبان نقش اساسی در نفوذ و تسخیر افکار توسط دشمن ایفا می‌کنند. هدف این پژوهش، دستیابی به رویکردها و ابزارهای نوین جنگ شناختی در حوزه فرهنگ و اجتماع است که به‌صورت توصیفی-تحلیلی با رویکرد کیفی انجام شده است و داده‌های لازم از طریق مطالعات اسنادی و کتابخانه‌ای و برگزاری جلسات خبرگی جمع‌آوری گردیده است. جامعه آماری تحقیق شامل 20 نفر از خبرگان این حوزه است. در این پژوهش با استفاده از نرم‌افزار تحلیل کیفی (MaxQDA) و از طریق تحلیل محتوای پنهان کدهای اولیه، محوری و گزینشی استخراج شده و مورد تجزیه‌وتحلیل و تفسیر قرار گرفتند و پس از آن با تشکیل جلسات خبرگی، تأییدات لازم اخذ گردید. نتایج تحقیق در خصوص رویکردها و ابزارهای نوین جنگ شناختی در حوزه فرهنگ و اجتماع نشان می‌دهد که رویکردهای نوین حوزه فرهنگ و اجتماع با 32 مفهوم و 8 مقوله و ابزارهای نوین با 10 مفهوم و 4 مقوله می‌توانند مبنای استفاده در برنامه‌های عملیاتی و پژوهشی برای مقابله با جنگ شناختی در حوزه فرهنگی و اجتماعی قرارگیرند. https://sds.sndu.ac.ir/article_3909.html آینده‌پژوهی دلالت‌های بسیاری برای سازمان‌های اطلاعاتی نیروهای مسلح دارد و به مدیران، کارشناسان و صاحبان اندیشه در این سازمان‌ها کمک می‌نماید تا مفاهیم، روش‌ها و نظریه‌های خود را با استفاده از این دانش نسبتا جدید و پویا، به‌روزرسانی نمایند. این پژوهش که با هدف کمک به چنین سازمان‌هایی در به‌روز‌رسانی بخش‌های مختلف خود با استفاده از دلالت‌های آینده‌پژوهی انجام شده است تلاش کرده است به این پرسش پاسخ دهد که دلالت‌های آینده‌پژوهی برای سازمان‌های اطلاعاتی نیروهای مسلح چیستند. پژوهش حاضر از نوع کاربردی و با رویکرد کیفی است. داده‌ها به روش‌های کتابخانه‌ای و مصاحبه جمع‌آوری گردیدند و روش محوری تحلیل آن‌ها نیز تحلیل مضمون بوده که در چارچوب روش‌شناسی دلالت‌پژوهی انجام شده است. به طور کلی یافته‌ها نشان دادند با در نظر گرفتن وظیفه اصلی سازمان‌های اطلاعاتی نیروهای مسلح که تأمین نیازمندهای اطلاعاتی نظامی معطوف به آینده است، آینده‌پژوهی می‌تواند از طریق روش‌شناسی‌هایی که ارائه می‌دهد و مفروضاتی که آن‌ها را برجسته کرده است، مدار یا فرایند اطلاعاتی که محور فعالیت‌های این سازمان‌ها است را یاری نماید. بیشترین دلالت آینده‌پژوهی برای این سازمان‌ها به ترتیب در بخش‌های طرح‌ریزی وهدایت مدار اطلاعاتی، تحلیل و تولید و انتشار و یکپارچه‌سازی است. همچنین دلالت‌های آینده‌پژوهی بیشتر متعلق به روش‌شناسی‌های آن است که در میان این روش‌شناسی‌ها سناریو، دلفی و روندپژوهی به ترتیب بیشترین دلالت را دارند. https://sds.sndu.ac.ir/article_3910.html محیط زیست بیش از گذشته به‌عنوان یک مؤلفه مهم در سطوح مختلف یک جامعه مطرح شده است و به مرور زمان به دغدغه اصلی مدیریت کلان کلیه جوامع تبدیل شده است. تحقیق حاضر تلاش دارد با تمرکز بر حوزه محیط زیست، مدلی در خصوص حاکمیت شایسته ارائه می‌دهد. به این منظور و با توجه به عدم وجود پیشینه، از نظر خبرگان جهت شناسایی مدل استفاده گردید. یک نمونه چهل‌نفری از خبرگان تشکیل و با استفاده از مصاحبه عمیق 30 عامل استخراج گردید که در 6 دسته حاکمیتی، قانونی، اجرایی، اقتصادی، صنعتی و فناوری اطلاعات طبقه‌بندی شده است. سپس، به‌منظور تعیین اهمیت هر یک از عوامل با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) وزن هر یک از آن‌ها محاسبه شده است و براساس درجه اهمیتشان اولویت‌بندی شده است. براساس نتایج به‌دست‌آمده عوامل اصلی مؤثر بر حکمرانی شایسته برای ارتقای کیفیت محیط زیست عبارتند از: عوامل قانونی با وزن 239/0 در رتبه 1، عوامل صنعتی با وزن 19/0 در رتبه 2، عوامل حاکمیتی با وزن 155/0 در رتبه 3، عوامل فناوری اطلاعات با وزن 092/0 در رتبه 4، عوامل اجرایی با وزن 069/0 در رتبه 5 و عوامل اقتصادی با وزن 057/0 در رتبه 6 قرار دارد. همچنین نتایج نشان داد که توسعه شهرها و روستاهای پایدار به‌عنوان مهم‌ترین عامل از نظر خبرگان شناسایی شده است و ضعیف‌ترین عوامل تصویب قوانین قابل اجرا در حیطه محیط زیست، شفافیت و توسعه جامعه مدنی قرار دارند که این امر نشان می‌دهد این عوامل از منظر خبرگان دارای اهمیت کمتری هستند. https://sds.sndu.ac.ir/article_3697.html ارتقاء توان دفاعی کشورها در گرو ارتقاء سطح دانش، مهارت، رفتار و بینش سرمایه انسانی نیروهای مسلح آن کشور بوده و تربیت و آموزش هدفمند و برنامه‌ریزی شده را می‌توان اساسی‌ترین زیربنای این امر دانست. ارکان جهت‌سازی مانند مأموریت، چشم‌انداز، اصول، اهداف و سیاست‌ها، هدایتگر تدوین این راهبردها در سازمان می‌باشد. هدف از این پژوهش، تدوین راهبردهای تربیت و آموزش نداجا در حوزه فرادهان می‌باشد. پژوهش حاضر از نوع کاربردی و با روش توصیفی انجام‌ و در جمع‌آوری مطالب آن از دو روش‌ میدانی و اسناد کتابخانه‌ای استفاده شده است. محیط‌شناسی جامعی از دانشگاه دریایی امام خمینی (ره) نوشهر، مرکز آموزش باقرالعلوم رشت و سایر مراکز آموزشی نداجا انجام شد. پس از تحلیل محتوای انجام‌شده بر روی مطالعات محیط‌شناسی و جرح ‌و تعدیل، ادغام و اصلاح عوامل و با برگزاری جلسات خبرگی و استفاده از تکنیک دلفی، پرسش‌نامه‌ای در قالب تز به 15 نفر از صاحب‌نظران مسائل راهبردی ارائه و پس از مباحث مختلف در نهایت به 12 عامل داخلی (قوت و ضعف) و 4 عامل خارجی (فرصت و تهدید) در حوزه‌ فرادهان تربیت و آموزش نداجا دست یافته و در نهایت پنج راهبرد در حوزه فرادهان تدوین گردید. https://sds.sndu.ac.ir/article_3727.html هدف اصلی این پژوهش استخراج و شناسایی و تحلیل عوامل موثر بر تأمین مسکن کارکنان نیروهای مسلح در کلانشهر تهران در افق 1430 می‌باشد. در این پژوهش از روش تحلیل محتوا جهت استخراج و شناسایی عوامل کلیدی اثرگذار بر تامین مسکن نیروهای مسلح در بافت‌های فرسوده کلان‌شهر تهران و تجزیه و تحلیل آنها در نرم‌افزار اس پی اس اس استفاده شده است. از بین 21 عامل بدست آمده از منابع مختلف، آنان به 16 مورد دسته‌بندی شده و در یک مطالعه اکتشافی در نهایت 7 عامل کلیدی اثرگذار، اقتصادی- کالبدی- اجتماعی و فرهنگی- جمعیتی- کلان- زیست‌محیطی جغرافیایی- سیاسی مدیریتی احصاء گردید. سپس از بین 61 شاخص اثرگذار ذیل موضوعات فوق تعداد 20 پیشران مؤثر شناسایی که با تحلیل آن‌ها در نرم‌افزار میگ‌مگ 5 پیشران برتر که بیشترین نمره را بدست آرده بودند مشخص گردید که عبارتند از: رویکرد تجمیع زمینی- توجه به ماهجر یا بومی بودن متقاضیان- تخصیص زمین از بافتها- مسکن به عنوان سرمایه در گردش و سرمایه‌گذاری ارگان‌های نظامی.