مقاله پژوهشی: اولویت‌بندی مؤلفه‌های اثرگذار بر سیاست دفاعی- امنیتی جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشجوی دکتری علوم دفاعی راهبردی دانشگاه عالی دفاع ملی

چکیده

سیاست دفاعی باید به ایجادکننده هماهنگی، وحدت رویه در عمل سیاسی در دوره زمانی تعریف‌شده خود باشد، در غیر این صورت، بازیگران دچار تشتت الگوی رفتاری می‌شوند. لذا سیاست دفاعی معمولاً به‌وسیله رهبران و حاکمان، دولت­مردان و اسناد بالادستی تعیین و ابلاغ می­شود. به همین خاطر مقاله حاضر باهدف احصاء و شناسایی مؤلفه‌های سیاست‌ دفاعی- امنیتی جمهوری اسلامی ایران از بیانات امام خامنه‌ای‌(مدظله‌العالی)، قانون اساسی، چشم‌انداز، سیاست‌های کلی و قانون برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران به رشته تحریر درآمده است. این پژوهش با روش توصیفی- پیمایشی صورت گرفته و جامعۀ آماری آن تعداد 30 نفر از افراد شاخص نظامی و مدیران رده‌بالای کشوری می‌باشند. برای جمع‌آوری اطلاعات از یک پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد و از آنجائی که داده‌ها نرمال بودند، برای تجزیه‌و‌تحلیل آن‌ها از آزمون‌های پارامتری بهره‌جویی شده است. چهار اولویت اول مؤلفه‌های اثرگذار سیاست‌ دفاعی- امنیتی جمهوری اسلامی ایران به شرح زیر می‌باشد:
آموزه‌های دینی- اخلاقی، فرامین و تدابیر مقام معظم رهبری و امام راحل (رحمت­الله علیه)، قانون اساسی، دکترین و سیاست­های کلان ابلاغی جمهوری اسلامی ایران، تحولات محیطی (بین‌المللی و داخلی).

کلیدواژه‌ها


فهرست منابع

- "قرآن کریم"

- "قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران"

الف- منابع فارسی:

- ابوالحمد، عبدالحمید (1370)، "مبانی سیاست"، توس، تهران

- اثر، آدریان فربهرون (1380)، "سیاست دفاعی"، ترجمه سعادت حسینی، فصلنامه مطالعات دفاعی- امنیتی، شماره 26

- امیرکبیری، علی‌رضا (1381)، "مدیریت استراتژیک"، تهران، نگاه دانش

- برقعی، سیدرضا (زمستان 1376 و بهار 1377)، " ارتباط با پژوهش و تأثیر آن بر تصمیم‌گیری"، فصلنامه دانش مدیریت، شماره 39 و 40

- بوزان، باری (1378)، "مردم، دولت و هراس"، پژوهشکده مطالعات راهبردی، تهران

- بوفر، آندزف (1366)، "مقدمه‌ای بر استراتژی"، ترجمه مسعود کشاورز، دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی، تهران

- دهخدا، علی‌اکبر (1373)، " لغت‌نامه دهخدا"، انتشارات دانشگاه تهران، تهران

- درویشی، فرهاد، "سیاست دفاعی"، فصلنامه بررسی‌های نظامی - شماره 13، پژوهشگاه علوم و معارف دفاع مقدس – پایداری، تهران

- روشندل، جلیل (1370)، " تحول در مفهوم استراتژی"، ارائه‌شده در اولین سمینار بررسی تحول مفاهیم، دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی، تهران

- سلامی، حسین (1391)، "سیاست دفاعی جمهوری اسلامی ایران"، سخنرانی در جمع هیئت دانشگاه عالی دفاع ملی کشور نیجریه در محل دانشگاه عالی دفاع ملی ایران 21/2//1391

- سلامی، حسین (1392)، "سیاست دفاعی"، انتشارات مرکزی سپاه، تهران

- تهامی، سیدمجتبی (1384)، " امنیت ملی"، نشر آجا، تهران

- قرائتی، محسن (1379)، " تفسیر نور"، جلد 1، مرکز فرهنگی درس‌های از قرآن، قم

- کالینز، جان ام (1370)، " استراتژی بزرگ"، کورش بایندر، دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی، تهران

- لاریجانی، جواد (1369)، " مقولاتی در استراتژی ملی"،  انتشارات امیرکبیر، تهران

- عسکری، محمود (1384)، " مقدمه‌ای بر فرهنگ استراتژیک"، فصلنامه راهبرد دفاعی، سال سوم، شماره 10

- نوروزی، محمدتقی (1385)، " فرهنگ دفاعی امنیتی"، انتشارات سنا، تهران

- مؤمنی، مصطفی (1381)، " جایگاه دفاع نظامی و غیرنظامی در آمایش سرزمینی، در آمایش و دفاع سرزمینی"، (به کوشش) محمدباقر چو خاجی زاده مقدم، دانشگاه امام حسین (ع)، تهران

- ﻣﻌﺎوﻧﺖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ‌رﯾﺰی و ﻧﻈﺎرت راﻫﺒﺮدی رئیس‌ﺟﻤﻬﻮر (1389)، " ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ پنج‌ساله ﭘﻨﺠﻢ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﯽ اﯾﺮان"، تهران

ب- منابع انگلیسی:

- A Practical Guid to Policy Making available at www.ofmdfmni.gov.uk/practical-guide-policy-making.pdf

-Arnett, Eric, (1997), Military Capacity and the risk of War, china, India, Pakistan and Iran, Oxford university press

-Curran,Brian,William Durch, Jolie Wood, (1997),Alternating Currents: Technology and the New Cintext for U.S Foreign Policy, Henry Stimsoon Center,Foreign Policy Porject Occasional paper, No5

-Earle Chaffee, Ellen, (2008), three Models of Strategy, Academy of Management Review.Vol10, No.1

-Freedman, Lawrence, (2004), Deterrence, Cambridge, Policy press

-Glassner, Martin, (1998),Political Geography,New York,john wiley& Sons