مقاله پژوهشی: بررسی ابعاد دانش معماری و تأثیر آن در الگوی راهبردی معماری نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مطالعات امنیت ملی دانشگاه عالی دفاع ملی

2 دانش‌آموخته دکتری علوم دفاعی راهبردی دانشگاه عالی دفاع ملی

چکیده

شرایط و نوع کارکرد ویژه نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران بر لزوم ایجاد الگویی خاص و متناسب با اهداف و مقتضیات آینده ج.ا.ا در حوزه معماری تأکید می‌کند. اجرای معماری سازمانی نیازمند یک فرآیند اجرایی مبتنی بر الگوی متناسب است که دانش معماری به‌عنوان یکی از اجزای این الگو، ابعاد و مؤلفه‌هایی را مطرح می‌کند که می‌تواند در الگوی معماری نیروهای مسلح کاربرد داشته باشد.
این تحقیق از حیث هدف از نوع کاربردی-توسعه ای، با رویکرد آمیخته و ابزار جمع‌آوری کتابخانه‌ای و پرسشنامه (با روایی محتوا و صوری خبرگی و آلفای کرونباخ 82/.) و باهدف بررسی ابعاد دانش معماری و تأثیر آن در الگوی راهبردی معماری نیروهای مسلح انجام پذیرفت. نتایج تحقیق نشان می‌دهد دانش معماری از عوامل اثرگذار بر الگوی راهبردی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران است که از پنج بعد مبانی و مفاهیم، کارکردهای معماری، الزامات معماری، محصولات معماری و جهت سازها تشکیل‌شده است. ابعاد مذکور از 12 مؤلفه تشکیل‌شده‌اند که مؤلفه پیشران‌های معماری در بعد مبانی و مفاهیم مؤلفه سازمان پایه بودن معماری سازمانی در بعد کارکردهای معماری، مؤلفه طراحی چارچوب در بعد الزامات معماری، مؤلفه توضیحات و مدل‌ها در بعد محصولات معماری و مؤلفه اصول معماری در بعد جهت سازها دارای بالاترین ضریب تأثیر است.

کلیدواژه‌ها


فهرست منابع:

 " قرآن کریم"، ترجمه حضرت آیت ا... العظمی مکارم شیرازی

 " تفسیر نمونه"، آیت ا... مکارم شیرازی و جمعی از نویسندگان

-   " بیانات مقام معظم رهبری (مدظله‌العالی)" دسترسی در سایت معظم له

الف- منابع فارسی

-  استاد زاده، سید شروین؛ شمس، فریدون (1385)، "انطباق چارچوب معماری سازمانی زکمن با معماری مدل رانه"، مجموعه مقالات دوازدهمین کنفرانس بین‌المللی انجمن کامپیوتر ایران

-   اسلامی، وحید، شاهلو، کرم (1388)، "مفاهیم و فرآیند معماری سازمانی، دوماهنامه مدیریت"، سال بیستم، شماره 148-147

-   اکبری، پیمان (1389)، "بررسی نقش فرهنگ در سازمان"، مجله کار و جامعه، شماره 122

-   ایکاف، راسل (1375)، "برنامه‌ریزی تعاملی"، ترجمه سهراب خلیلی شورینی، تهران، کتاب ماد

-   باربور، ایان (1382)، "علم و دین"، ترجمه بهاءالدین خرمشاهی، تهران، مرکز نشر دانشگاهی

-   بریجانیان، ماری؛ رئیسی، طیبه­بیگم (1373)، "فرهنگ اصطلاحات فلسفه و علوم اجتماعی"، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران

-   جاسبی، عبدالله (1379)، "اصول و مبانی مدیریت"، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران

-   حسن بیگی، ابراهیم (1390)، "مدیریت راهبردی"، تهران، سمت

-  حمیصی، مرتضی (1391)، "الگوی راهبردی تأسیس و توسعه سازمان‌های مردم‌نهاد ایرانی با تأکید بر منافع امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران"،رساله دکتری، تهران، دانشگاه عالی دفاع ملی

-   خیامی، سید رئوف (1388)، " ارزیابی و تحلیل معماری سازمانی"، رساله دکتری، دانشگاه شیراز، دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر، شیراز

-   دلاور، علی (1383)، "روش تحقیق در روانشناسی و علوم تربیتی"، ویرایش، تهران

-   رابینز، استیفن (1387)، " تئوری سازمان (ساختار، طراحی، کاربردها)"، ترجمه سید مهدی الوانی و حسن دانائی فرد، چاپ سوم، نشر صفار، تهران

-  رضائی، رضا؛ شمس، فریدون؛  شمس، زینب (1385)، "ارائه روشی برای تدوین برنامه معماری سازمانی، مجموعه مقالات دوازدهمین کنفرانس بین‌المللی انجمن کامپیوتر ایران"، صص 1018-1011

-   روشه، گی (1379)، "کنش اجتماعی"، ترجمه هما زنجانی زاده، دانشگاه فردوسی، مشهد

-   رهنورد، فرج اله؛ داودی، احسان (1387)، "ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻣﻌﻤﺎﺭﻱ ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ ﺩﺭ شرکت‌های ﺗﺎﺑﻌﻪ ﭘﺘﺮﻭﺷﻴﻤﻲ و گاز"، فصلنامه دانش مدیریت، شماره 71، صص 107-89

-   سازمان فناوری اطلاعات ایران (1391)، "دستورالعمل ضوابط معماری فناوری اطلاعات سازمانی برای کلیه دستگاه‌های اجرایی"، آزمایشگاه مرجع مدیریت طرح‌های معماری سازمانی، تهران

-   صمدی­اوانسر، عسگر (1384)، ‏ "مقدمه­ای بر معماری سازمانی (ویژه مدیران)"، دبیرخانه شورای عالی اطلاع‌رسانی، چاپ اول، تهران

-   فولادی، قاسم؛ پدرام، عبدالرحیم (1388)، "پیشران‌ها و روندهای تأثیرگذار بر سازمان‌های نظامی"، انتشارات موسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی، تهران

-   گروه معماری شرکت رویکرد عصر نو زیر نظر دبیرخانه شورای عالی اطلاع‌رسانی (1382)،" نخستین دوره آموزشی آشنایی با مفاهیم معماری سازمانی"، شرکت رویکرد عصر نو، آذرماه

-   گروه مترجمان (1384)، "‏راهنمای عملی معماری سازمان"، مؤسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی، چاپ اول، تهران

-   گلستانه، رسول (1385)، "مبانی نظری تدوین الگوی تسلیحاتی"، مرکز تحقیقات راهبردی ستاد کل نیروهای مسلح، تهران

 معاونت اشراف ستاد کل نیروهای مسلح (1395)،" اسناد مطالعات معماری سازمانی در ستاد کل ن.م"

-   مرآتی، احسان (1391)، " تدوین و توسعه چارچوب‌های معماری سازمان‌های دفاعی"، مجله سیاست دفاعی، شماره 79

-   نادی، حمیدرضا (1392)، " ارائه الگوی راهبردی حفاظت اطلاعات ملی جمهوری اسلامی ایران"،رساله دکتری، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران

 "واژگان و اصطلاحات کلیدی در نیروهای مسلح" (1390)، اسناد بررسی‌شده در ستاد کل نیروهای مسلح

-  هومن، حیدر علی (1386)، " شناخت روش علمی در علوم رفتاری"، سمت، تهران

ب – منابع انگلیسی

- Aier stephan,Ekstedt mathias,Matthes floran, Proper erik, Sanz jorje, “Trends in enterprise architecture research and practice-Driven reseach on enterprise transformation”.springer, 2012, p229

- Department of Defense,1997,C4ISR Architecture Framework, Version 2,section2,p7

- Department of Defense, 2015, DoD Architecture Framework Architectural Data and Models,Version 2.02, Volume II, Section3

- - J.E. Varajao, M.M.Cruz-Chunha, 2015," Improving Organizational Effectiveness with Enterprise Information Systems", published in the United States America, IGI Global.

- George Rebovich, Jr. Brian E. White, 2011, " Enterprise Systems Engineering: Advances in the Theory and Practice", Taylor and Francis Group, LLC.

- Minoli,D.,2008.Enterprise Architecture A to Z:Frameworks,Business Process Modeling,SOA,and Infrastructure Technology. Londn:Taylor&Francis Group,LLC

- Rood,M.A, 1994,"Enterprise Architecture:Definition,Content,and Utility", IEEE Trans

- Scott A. Bernard,2010, ”The sterstegic use of enterprise architecture”,part1

- Veasey, P.W. “Use of enterprise architectures in managing strategic change Business Process”, Management Journal, 2001, 7(5): 420-436.

ج- سایت‌ها:

- سایت مقام معظم رهبری (مدظله‌العالی) به آدرس www.Khamenei.ir

سایت کمیته ملی معماری سازمان، تاریخچه معماری سازمانی، دسترسی

- http://www.neac.ir/enterprise_architecture                                                                                      

-   سایت هسته پژوهشی معماری سیستم‌های اطلاعاتی دانشگاه شهید بهشتی، دسترسی: http://isa.sbu.ac.ir-