عوامل موثر در تدوین سیاست دفاعی جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر حوزه خلیج‌فارس

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار جغرافیای سیاسی دانشگاه عالی دفاع ملی

2 دانش‌آموخته علوم دفاعی راهبردی دانشگاه عالی دفاع ملی

چکیده

جایگاه مهم ایران در جهان و منطقه غرب آسیا  با تأکید بر منطقه حساس خلیج‌فارس موجب شده است که ایران همواره با تهدیدات مختلفی مواجه باشد. سیاست دفاعی نیز برای به‌کارگیری عناصر قدرت ملی به‌منظور رفع تهدیدات داخلی و خارجی و رویارویی با حوادث غیرمترقبه طبیعی هست. حال با توجه به اهمیت راهبردی منطقه خلیج‌فارس این ضرورت پدید می‌آید تا عوامل دخیل در تدوین سیاست دفاعی جمهوری اسلامی ایران در منطقه خلیج‌فارس بطوردقیق موردبررسی قرارگرفته و میزان تأثیر آن‌ها  مشخص گردد.
این تحقیق که از نوع توصیفی تحلیلی بوده و باهدف بررسی عوامل سیاست دفاعی جمهوری اسلامی ایران در حوزه خلیج‌فارس و با این سؤال که «عوامل مؤثر بر تدوین سیاست دفاعی ج.ا.ا با تأکید بر حوزه خلیج‌فارس کدم‌اند» صورت گرفته است.
جامعه آماری متشکل از ۳۳۰ نفر و حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران به تعداد ۱۶۹ نفر به‌دست‌آمده، داده‌های به‌دست‌آمده از طریق دو پرسشنامه با استفاده از روش‌های تحلیل آمار توصیفی و استنباطی و نرم‌افزار SPSS صورت پذیرفت و ۸۲ عامل مؤثر بر سیاست دفاعی ج.ا.ا شناسایی‌شده و میزان تأثیر آن‌ها به‌وسیله طیف لیکرت تعیین‌شده میانگین میزان تأثیر برابر به‌دست‌آمده و نیز انحراف معیار آن‌ها برابر صفر است. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده مؤلفه نیروهای مسلح به‌عنوان تنها عامل بعد ابزار سیاست دفاعی بیشترین تأثیر را بر تدوین سیاست دفاعی جمهوری اسلامی ایران دارد و پس‌ازآن نیز عوامل انسجام‌بخشی به راهبردها و برنامه‌های دفاعی و قدرت سازی و قدرت افزایی از بعد اهداف سیاست دفاعی تأثیرات قابل‌توجهی بر تدوین سیاست دفاعی ج.ا.ا با تأکید بر حوزه خلیج‌فارس دارند.

کلیدواژه‌ها