بسترهای تهدید‌زا ژئوپلیتیکی مؤثر در تدوین راهبردهای دفاعی جمهوری اسلامی ایران در قبال کشور عمان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 PhD student of military strategic management

2 دانش آموخته سیاست دفاعی راهبردی دانشگاه عالی دفاع ملی

چکیده

عمان درحوزة خلیج فارس و تنگه هرمز به‌عنوان یک محیط راهبردی مهم برای کشور ایران در ابعاد مختلف از جمله عوامل ژئوپلیتیکی و مسائل دفاعی محسوب می­گردد هدف این پژوهش تعیین بسترهای تهدید­زا ژئوپلیتیکی مؤثر در تدوین راهبردهای دفاعی ج.ا.ایران در قبال کشور عمان با بهره‌گیری از روش توصیفی تحلیلی می‌باشد که به صورت کاربردی  پس  از انجام  مطالعات  نظری و محیط شناسی ژئوپلیتیکی کشور عمان­ با استفاده از نظرخبرگان پرسشنامه‌ای تنظیم و بین افراد خبره و صاحب‌نظر مرتبط با موضوع در قالب جامعه آماری51 نفری (به صورت تمام شمار) توزیع و سپس نظر آنان نیز جمع‌آوری شده است و با تعیین عوامل ژئوپلیتیکی مرتبط و مؤثر بر تدوین راهبرد دفاعی در ابعاد شش‌گانه، طبیعی، انسانی، اقتصادی، سیاسی داخلی، سیاسی بین‌المللی و نظامی، نقش و کارکرد محیطی آن‌ها در قالب تهدید تعیین، و با استفاده از تکنیک‌ها و روش‌های آماری نسبت به تجزیه و تحلیل داده‌ها اقدام و در ادامه به جمع‌بندی و ارزیابی سوالات تحقیق نیز پرداخته شده است، سپس در بحث نتیجه‌گیری در پاسخ به سؤال تحقیق، تهدید­های ژئوپلیتیکی مؤثر در تدوین راهبردهای دفاعی جمهوری اسلامی ایراندر قبال کشور عمان» بر اساس اولویت میانگین آن‌ها تعیین گردیده­اند.

کلیدواژه‌ها


 فهرست  منابع:

الف- منابع فارسی

1-     قرآن کریم؛ سوره انفال

2-     صحیفه نور (1387)، تهران، موسسه تنظیم و نشر آثار امام، ج‏12، ص، 160

3-     بیانات امام خامنه‌‌ای ، قابل دسترسی در www.khamenei.ir.

4-     افشردی، محمدحسین، (1386) ، طرح‌‌ریزی راهبردی نظامی در صحنه جنگ و عملیات، تهران، دانشگاه عالی دفاع ملی

5-     جمشیدی، محمدحسین (1384) ، مبانی و تاریخ اندیشه نظامی در جهان، تهران، دانشکده فرماندهی و ستاد سپاه پاسداران،.

6-     حافظ‌نیا، محمدرضا (1384)، جزوه جغرافیای سیاسی جهان اسلام، دانشگاه تربیت مدرس

7-     حافظ‌نیا، محمدرضا (1385)، اصول ومفاهیم ژئوپلیتیک، مشهد، انتشارات پاپلی (وابسته به پژوهشکدة امیرکبیرجهان ).

8-     حافظ‌نیا، محمدرضا (1371)، خلیج فارس و نقش استراتژیک تنگه‌‌ی هرمز، تهران، انتشارات سمت.

9-     حافظ نیا، محمدرضا و رشید، غلامعلی و پرهیزکار، اکبر و افشردی، محمد حسین، (1386) الگوی نظری طراحی راهبرد دفاعی مبتنی بر عوامل ژئوپلیتیکی»، تهران، فصلنامة بین‌المللی علمی-پژوهشی انجمن ژئوپلیتیک ایران، سال سوم، شمارة دوم.

10-  حسن‌بیگی‌، ابراهیم (1390)، مدیریت راهبردی ،چاپ اول ، تهران، انتشارات سمت، مرکز تحقق و توسعه علوم انسانی دانشگاه عالی دفاع ملی

11-  دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی (1387)، عمان‌، تهران ، انتشارات وزارت امور خارجه،. 

12-  رشید، غلامعلی، (1386)‌، جزوة درس ژئوپلیتیک، تهران‌، دانشگاه عالی دفاع ملی.

13-  صفوی پور، محمد رضا ، (1386)،روش‌ها و منش‌های  بازیگران در خلیج فارس، انتشارات سایه روشن، چاپ اول

14-  فاضلی‌نیا ، نفیسه  (1386)، ژئوپلیتیک شیعه و نگرانی غرب از انقلاب اسلامی، چاپ اول، تهران، انتشارات شیعه شناسی،

15-  کامیابی، شکرالله (1389) خلیج فارس و امنیت- تهران، مرکز مطالعات خلیج فارس

16-  کوچکی، سجاد (1390)، راهبرد دفاع همه جانبه جمهوری اسلامی ایران  درخلیج فارس و دریای عمان برای مقابله با تهدیدات دریا پایه ناهمطرازآمریکا، دانشگاه عالی دفاع ملی‌، پایان نامة دکتری علوم دفاعی راهبردی‌‌، دانشگاه عالی دفاع ملی‌‌، تهران.

17-  منصوری، جهانگیر (1382)، مجموعه قوانین و مقررات نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران‌، تهران، دیدار.

18-  مجتهدزاده ، پیروز (1379)،خلیج فارس ، کشورها و مرزها چاپ اول، تهران ، چاپخانه حیدری. 

19-  میرحیدره، دره (1377).  سیری در تحولات ژئوپلیتیک. مجموعه مقالات کنگره علمی انجمن ژئوپلیتیک ایران

20-  نوروزی، محمد تقی(1385)، فرهنگ دفاعی.  امنیتی، تهران، انتشارات سنا.

 

ب- منابع خارجی

1-      Karabulut, Bilal; (2005).  Strateji Jeostrateji Jeopolitik; Ankara: Platin

2-      - S. H. Amini, International and Legal Problems of The Gulf, London, Limited, 1981, p.  35