مهمترین عوامل ژئوپلیتیکی کشور ترکمنستان موثر بر تدوین راهبردهای دفاعی جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد جغرافیای سیاسی دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشیار جغرافیای سیاسی دانشگاه عالی دفاع ملی

3 دانش‌آموخته دکتری علوم دفاعی راهبردی دانشگاه عالی دفاع ملّی (نویسنده مسئول)،

چکیده

 کشور ترکمنستان به عنوان یک بازیگر موثر در تحولات منطقه­ای با داشتن ظرفیت­های ژئوپلیتیکی تلاش می­نماید نقش پررنگ­تری را در تحولات منطقه داشته باشد. هدف اصلی در این پژوهش شناسایی مهمترین عوامل ژئوپلیتیکی کشور ترکمنستان موثر بر تدوین راهبردهای دفاعی جمهوری اسلامی ایران می­باشد که با استفاده از روش توصیفی، تحلیلی به صورت کاربردی، پرسشنامه­هایی در دو مرحله تنظیم و به جامعه آماری 92 نفری ارائه و با استفاده از نرم افزار SPSS اقدام به پردازش داده­ها گردیده است. در تحلیل آماری از آلفای کرانباخ، ضریب لاشه، K-S و آزمون فریدمن، استفاده شده است. پس از انجام مطالعات نظری و محیط­شناسی نسبت به احصاء عوامل ژئوپلیتیکی کشور ترکمنستان اقدام و در ادامه با انجام مطالعات میدانی و اخذ نظر نخبگان نسبت به توسعه و انجام برخی اصلاحات اقدام و در نهایت عوامل ژئوپلیتیکی مزبور در قالب 58 عامل در حوزه­های شش­گانه (فیزیکی، انسانی، اقتصادی، سیاسی داخلی و بین المللی و نظامی) احصاء و بر اساس آن مدل مفهومی تحقیق تهیه و جهت اخذ نظر جامعه آماری در قالب پرسشنامه تنظیم و طراحی گردید. در پاسخ به سوال پژوهش، مهمترین عوامل ژئوپلیتیکی کشور ترکمنستان تاثیرگذار بر تدوین راهبردهای دفاعی ج.ا.ایران کدامند؟ نتیجه در قالب 58 عامل در شش حوزه بر اساس درجه اهمیت تایید و رتبه بندی گردیدند

کلیدواژه‌ها


فهرست  منابع

1) منابع فارسی

ü      احمدی، سیدعباس، (1384) جایگاه ایران در نظریه های ژئوپلیتیک، تهران: اولین کنگره ی انجمن ژئوپلیتیک ایران.

ü      اراز، محمد سارلی، (1390)، تاریخ ترکمنستان، تهران، انتشارات وزارت امور خارجه.

ü      ایزدی، جهانبخش، (1390)، راهبردهای تحقق تعامل موثر و سازنده ایران در نظام بین الملل، تهران: فصل نامه ی رهنامه سیاست گذاری، سال دوم، شماره سوم.

ü      بیلیس، جان- بوث کن گارنت، جان. - زفیل، ویلیام، (1369)؛ استراتژی معاصر، ترجمه هوشمند میر فخرایی، تهران، انتشارات وزارت امور خارجه.

ü      حافظ نیا، محمدرضا و رشید، غلامعلی و پرهیزکار، اکبر و افشردی، محمدحسین، (1386)، «مقاله؛ الگوی نظری طراحی راهبرد دفاعی مبتنی بر عوامل ژئوپلیتیکی»، فصلنامه‌ی بین‌المللی ژئوپلیتیک (علمی- پژوهشی)، سال سوم، شماره‌ی دوم، انجمن ژئوپلیتیک ایران، تهران.

ü      حافظ نیا، محمدرضا، (1385)، اصول و مفاهیم ژئوپلیتیک، مشهد، انتشارات پاپلی،

ü      حسن بیگی، ابراهیم، (1390)، مدیریت راهبردی، تهران، انتشارات سمت.

ü      خلیلی، محسن، (1390)، بایستگی های ژئواکونمیک توسعه ی منطقه ی جنوب شرق ایران، فصل نامه ی روابط خارجی، سال سوم، شماره ی چهارم.

ü      عزتی، عزت اله، (1380)، ژئوپلیتیک در قرن بیست و یکم. تهران، انتشارات سمت.

ü      فاضلی نیا، نفیسه، (1385)، ژئوپلیتیک شیعه و مسئله ی امنیت ملی ایران، فصلنامه ی شیعه شناسی، سال چهارم، شماره ی 13.

ü      کالینز، جان ام، (1383)، استراتژی بزرگ، ترجمه کوروش بایندر، تهران، دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی.

ü      کوهن، سائول برنارد، (1387)، ژئوپلیتیک نظام جهانی، ترجمه؛ عباس کاردان، تهران، انتشارات مؤسسه ابرار معاصر.

2) منابع لاتین

-          Cohen, Saul. B,)1994(. Geopolitics in the new world Era, Recordering the worldedited by G. J. Demko and W. B. wood, westview press,U. S. A

-          Osgood Robert, (1962),NATO: The Entangling Alliance