تبیین مؤلفه‎های تدوین راهبردهای عملیاتی نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران در راستای دستیابی به اقتدار دریایی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت راهبردی نظامی، دانشگاه دفاع ملی

2 دانشیار، علوم رفاعی راهبردی، دانشگاه عالی دفاع ملی

چکیده

پژوهش حاضر تلاشی است در جهت شناسایی و تبیین مؤلفه‎های اساسی تدوین راهبردهای عملیاتی نداجا در جهت دستیابی به اقتدار پایدار دریایی، در این مقاله علاوه بر مطالعه اکتشافی، مصاحبه‏های عمیق با خبرگان و صاحب‏نظران کشوری و لشکری و هم‏چنین با انجام مطالعات میدانی و در نظر گرفتن وضعیت ژئوپلیتیک، تهدیدات (نظامی و غیرنظامی)، رهنامه نیروی دریایی و مطالعه اسناد بالادستی و همچنین تحلیل محتوای اسناد و مدارک مربوطه، تلاش گردیده تا در راستای اهداف پژوهش و ارائه پاسخ به سؤالات و تأیید فرضیه‏های تحقیق مبنی بر شناسایی و تعیین مؤلفه‏های تدوین راهبردهای عملیاتی نیروی دریایی راهبردی ارتش جمهوری اسلامی ایران اقدام شود؛ لذا خروجی این مقاله می‏تواند نقشه‏راهی برای شکل‌دهی سازمان و تجهیزات متناسب با نیازهای عملیاتی این نیرو و در راستای اقتدار دریایی کشور و گامی مؤثر در حوزه نظری برای تدوین راهبردهای عملیاتی نداجا باشد.
برابر بررسی انجام شده از یک جامعه آماری 39 نفره که به شیوه نمونه‏گیری هدفمند انتخاب شده‏اند و با استفاده از روش تحلیل محتوا و توصیف داده‏ها؛ پس از تدوین ابزار اندازه‏گیری و تأیید اعتبار و روایی آن، پرسش‏نامه نهایی در بین اعضای نمونه آماری به عنوان جامعه خبره به صورت تمام شمار توزیع گردید. از تجزیه و تحلیل و تفسیر داده‌ها این نتیجه حاصل شده که جهت طراحی و تدوین راهبردهای عملیاتی نیروی دریایی بایستی 4 مؤلفه اساسی شامل مؤلفه مبانی، سیاست‏ها و اسناد راهبردی(با 6 عامل)، مؤلفه اساسی وضعیت محیط داخلی نداجا(با 9 عامل)، مؤلفه اساسی وضعیت نیروهای بین‏المللی صحنه عملیات(با 6 عامل) و همچنین مؤلفه اساسی وضعیت حوزه عملیات(با 5 عامل) در نظر گرفته شود.

کلیدواژه‌ها


فهرست منابع:

        منابع فارسی:

-             قرآن کریم ترجمه آیت‌الله مکارم شیرازی.

-             امام‌ خامنه‌ای، سیدعلی، مجموعه فرمایشات و سخنرانی‎های فرماندهی معظم کل قوا در مورد نیروی دریایی، دفتر مطالعات راهبردی نداجا، تهران، 1391.

-     آیین‌نامه روشی 5-1/1 نداجا، راهنمای تعیین نیاز و اولویت‏بندی تدوین و تجدیدنظر در آیین‌نامه‌های محیطی عملیاتی نیروی دریایی ارتش ج.ا.ا، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، 1388.

-             ثروتی، محسن و مظلوم، علی، «راهنمای تدوین داکترین»، انتشارات سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، تهران، 1389.

-             دانش آشتیانی، محمدباقر، «راهبرد ملی»، ماهنامه‌ی نگرش راهبردی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، 1387.

-             دشتی، محمد، امام علی (علیه‏السلام) و اخلاق اسلامی، موسسه فرهنگی تحقیقاتی امیرالمومنین (علیه‏السلام)، قم، ‫1379.

-             راهبرد نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران، مرکز مطالعات راهبردی نداجا، تهران، 1388.

-             سیاری، حبیب الله و طحانی، غلامرضا ، راهبردهای قدرت دریایی، انتشارات دافوس آجا، تهران، 1390.

-             سیاری، حبیب‌الله، تنگه‌های راهبردی جهان، ، تهران، انتشارات دفتر پژوهشهای نظری و مطالعات راهبردی نداجا، تهران، ‏‫۱۳۹۱.

-             قانون ارتش جمهوری اسلامی ایران، اصول و ویژگی‏های اساسی نیروهای مسلح(دکترین و استراتژی نظامی)، بخش سوم ماده 6، تهران، 1366.

-             محمدنژاد، میرعلی و نوروزی، محمدتقی، فرهنگ استراتژى(استراتژی نظامی‏-‏ اصطلاحها و تعبیرها)، تهران، 1378.

-     مطالعات گروهی دوره پنجم سیاست و دوره نوزدهم دفاع، تدوین رهنامه های عملیاتی نیروهای زمینی جمهوری اسلامی ایران در نبرد همطراز و ناهمطراز و بررسی تشابهات و تفاوت های آنها، دانشگاه عالی دفاع ملی، دانشکده علوم دفاعی راهبردی، تهران، 1390.

-             معین وزیری، منصور، سمیعی، فیروز، بختیاری، مسعود، آیین‏نامه عملیات- جلد اول و دوم، دافوس آجا، تهران، 1379.

-             ملک‌زاده، سعید، استراتژی جمهوری اسلامی ایران در دریای عمان و خلیج‌فارس، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، 1377.

-             نیروی دریایی راهبردی، کانون تفکر دفتر مطالعات راهبردی نداجا، تهران، 1391.

-             ویژگی‏های نیروی دریایی راهبردی، دفتر مطالعات راهبردی نداجا، تهران، 1391.

 

منابع انگلیسی:

-  Turban. E, Meredith. J, »Fundamental of Management Science«, Tokyo: Business Publication, INC, 1993.

-  http:// www.ir-ph.org/parties.

- 170- Foucault, M. » Power/Know ledge« , New York: Pantheon Books, 1980, P.142.

- Sea Power 21,Projecting Decisive Joint Capabilities ,By Admiral Vern Clark, U.S. Navy, Proceedings, October 2002, http://www.navy.mil/navydata/cno/proceedings.html

- Joint Doctrine for Command and Control Warfare, Joint Publication 3-13.1, 7 February 1996.www.dtic.mil/doctrine/jel/new_ pubs/jp3_ jp3_1.pdf

- Alfred Chandler: Strategy and Structure , Cambridge , MIT Press,1992

- Milan N. Vego, Naval Strategy and Operations in Narrow Seas, 1999

- Naval Operations Concept 2010, Implementing the Maritime Strategy, USNI(U.S. naval institute), 2010