تفاوت‌ها و شباهت‌های اصول نبردهای همطراز و ناهمطراز نیروهای زمینی جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکتری علوم دفاعی راهبردی دانشگاه عالی دفاع ملی

2 استاد جغرافیای سیاسی، دانشگاه عالی دفاع ملی

3 دانش‌آموخته دکتری علوم دفاعی راهبردی دانشگاه عالی دفاع ملی

چکیده

جنگ‌ها و نبردها را می‌توان بسته به نوع نگرش و رویکردهای آن دسته‌بندی و تفکیک نمود . اما باوجود همه تقسیم‌بندی‌ها، اصول جنگ به‌عنوان پایه و بنیان رهنامه جنگ‌ها در میدان‌های نبرد است؛ از شاخص‌های مؤثر بر اصول جنگ، گونه شناسی درگیری‌های مسلحانه با مدنظر قرار دادن پویش تاریخی تحول جنگ‌ها در مؤلفه‌های مؤثر بر کیفیت نبرد می‌باشد که در آن ضمن تغییر در راهبردها و تاکتیک‌ها ، به‌تناسب اوضاع زمانی و مکانی، نسخه‌ای خاص از آن‌ها تبیین و مورد عمل قرار گرفته که اصول نبردهای همطراز  و ناهمطراز   را می‌توان در این زمینه عنوان نمود . هدف اصلی در این پژوهش " تعیین  شباهت‌ها و تفاوت‌های اصول نبردهای همطراز  و ناهمطراز   نیروهای زمینی ج.ا.ا"، است در این تحقیق با روش زمینه‌ای موردی به‌صورت کاربردی ،توسعه‌ای  پرسشنامه‌هایی در دو مرحله تنظیم و به جامعه آماری 110 نفری ارائه گردید که نتایج حاصله با استفاده از نرم‌افزار SPSS و آمار توصیفی و استنباطی پردازش شده است. از مجموع 31 اصل در نبردهای همطراز  و ناهمطراز   28 اصل در دو نبرد با میزان تأثیر متفاوت مشترک بوده و دو اصل تمرکز قوا و فرسایشی نمودن جنگ به‌منظور کاهش میل جنگجویی دشمن درنبرد ناهمطراز   تعریفی نداشته واصل اجتناب از پذیرش قواعد نظام‌مند (کلاسیک)نیز در نبرد همطراز  جایی ندارد، دو نبرد در  این سه اصل با یکدیگر تفاوت دارند.

کلیدواژه‌ها


فهرست منابع

-  قرآن کریم،ترجمه آیت‌الله،مکارم شیرازی،(1392)

-  امام خامنه‌ای(مدظله‌العالی)، بیانات، 1386، قابل‌دسترسی در KHAMENEI_IR

-  امام خامنه‌ای(مدظله‌العالی)، بیانات، 1393، قابل‌دسترسی در KHAMENEI_IR

-  سند قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیاء(صلی‌الله علیه و آله و سلم)

-  قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

-  قانون ارتش جمهوری اسلامی ایران،(1375)

- منابع فارسی:

-  افتخاری، اصغر، (1385)،" کالبدشکافی تهدید"، مرکز چاپ و انتشارات سپاه، چاپ اول، ، تهران

-  افشردی ،محمدحسین،  (1390)، "جزوه درسی صحنه جنگ"، دانشگاه عالی دفاع ملی ،تهران

-  افشردی، محمدحسین، (1393) ،" درآمدی بر بر‌نامه جنگ پیشگیرانه امریکا در مناطق پیرامونی ج.ا.ایران"، تهران: دانشگاه عالی دفاع ملی

- پورشاسب، عبدالعلی، (1386)، رساله دکتری،؛ "تعیین و تدوین رهنامه نظامی جمهوری اسلامی ایران در دهه اول قرن بیست و یکم"، دانشگاه عالی دفاع ملی،تهران

- جمشیدی، محمدحسین، (1383)، "مبانی و تاریخ اندیشه‌ی نظامی در ایران"، تهران، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، دانشکده فرماندهی و ستاد، دوره عالی جنگ، چاپ اول

-  حافظ نیا، محمدرضا، (1385)، " اصول و مفاهیم ژئوپلیتیک"، موسسه­ی چاپ و انتشارات آستان قدس رضوی، چاپ اول، تهران

-  حسن بیگی، ابراهیم، (1388)، "حقوق و امنیت در فضای سایبر"، انتشارات دانشگاه عالی دفاع ملی، چاپ دوم، تهران

-  دانش آشتیانی، ، محمدباقر، (1391)، "مدیریت راهبردی دفاعی- امنیتی" ، تهران، مرکز آموزش و پژوهش شهید صیاد شیرازی

-  دشتی، محمد، (1379)، "ترجمه نهج‌البلاغه حضرت امیرالمؤمنین علی (علیه‌السلام) "، تهران نشر رامین، چاپ اول

-  سان تزو، (1383)، "هنر جنگ‌آوری"، مترجم علی کردستی، تهران، سازمان فرهنگی فرا، چاپ اول

- سبحانی‌فر، محمد‌جواد،(1368) ، رساله دکتری ، "همگرایی و واگرایی در روابط ایران و عربستان و تأثیر آن بر امنیت ملّی ایران"، تهران، دانشگاه عالی دفاع ملّی.

-  سلامی ،حسین، (1387)، "دکترین نظامی شوروی از لنین تا گورباچف"، مجله سیاست دفاعی، شماره 12 ،تهران

-  سوید،یاسین،(1387)،مترجم،قائدان،اصغر،"اصول و مبانی هنر جنگ در اسلام"،تهران، دانشگاه جامع امام حسین (ع)

-  صفوی، سید یحیی، (1387)، "الزامات و شرایط برتری در جنگ‌های ناهمگون"،  نشریه نگرش راهبردی، شماره 89 و  90  ،تهران

- عبداله خانی، علی، (1386)، " تهدیدات امنیت ملی"، انتشارات مؤسسه­ی فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین­المللی ابرار معاصر تهران، چاپ اول، تهران

-  کمالی،محمدرضا،(1393)، رساله دکتری، " عوامل ژئوپلیتیکی عربستان مؤثر در راهبردهای دفاعی ج.ا.ا"، دانشگاه عالی دفاع ملی،تهران

- مرادپیری، هادی، (1389)، رساله دکتری "تعیین عوامل مؤثر در انتخاب صحنه‌های عملیات جمهوری اسلامی ایران"، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران.

-  مرادیان، محسن، (1385)، " ابعاد و مظاهر تهدیدات"، مرکز آموزشی و پژوهشی شهید سپهبد علی صیاد شیرازی، چاپ اول، تهران

- مطالعات گروهی دانشجویان دوره پنجم سیاست دفاعی و دوره نوزدهم دفاع ملی،(1393)، "تدوین رهنامه‌های عملیاتی نیروهای زمینی ج.ا.ا در نبرد همطراز  و ناهمطراز   و برسی تفاوت‌ها وتشابه آن‌ها"، ،دانشگاه عالی دفاع ملی ،تهران

-  مکنزی ، کنت، (1382)، "جنگ نامتقارن"،سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، دانشکدۀ فرماندهی و ستاد، دورۀ عالی جنگ،  چاپ اوّل، تهران

- یاوندی، سید‌محسن،(1388)، "اصول و قواعد رزم در عملیات ناهمگون زمینی"، مرکز آینده‌پژوهی علوم و فناوری دفاع مؤسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی،  چاپ اول، تهران.

 

 

- منابع انگلیسی:

-     Heirsbourg Francois, "A Work in Progress: The Bush Doctrine and Its Consequences," The Washington Quarterly, 26:2 2004.

-     Osgood,O.R, "Alliances and American Foreign Policy", Op. Cit,2 Feb 2003

-     Takahara, Kanako & Junko Tacahashi, "Rumsfild gets the hint: no SDF dispatch this year, "The Japan Times, 15 November 2003.

- سایت‌ها:

-     http://www.iiss.Org/ MILITARY BALANCE/USA ARMAY, 2014, press statement.

-     http://www.DEFENSE NEWS.(2007).