نقش فناوری اطلاعات و ارتباطات در دفاع دانش‌بنیان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار الکترونیک دانشگاه صنعتی مالک اشتر

2 استادیار ریاضی دانشگاه عالی دفاع ملی

3 دانشجوی دکتری مدیریت راهبردی پدافند غیرعامل دانشگاه عالی دفاع ملی

چکیده

فناوری اطلاعات و ارتباطات (فاوا) هسته اصلی مفاهیم جنگ­های نوین را تشکیل می­دهد. فاوا سبب ایجاد تحولات اساسی در جنگ­ها شده و نیروهای مسلح می­توانند با اتکا به آن، در جنگ­های آینده به برتری اطلاعاتی رسیده و قابلیت­های جدیدی در حوزه­های متنوع فاوا ازجمله قابلیت عملیات چندبُعدی را کسب نمایند.
مطابق یافته­های تحقیق، فاوا بُعدی مهم از دفاع دانش­بنیان را تشکیل داده و درواقع  ستون فقرات دفاع دانش­بنیان محسوب می­شود به­گونه­ای که رشد سریع فناوری­ها و ترکیب فناوری­های جدید در حوزه­های نظامی مأموریت­های متنوع را بهبود بخشیده و در حقیقت دفاع در برابر تهدیدات نظامی را دانش­بنیان ساخته است. از سوی دیگر دفاع دانش­بنیان در ذات خود به آگاهی از وضعیت نبرد، نیات دشمن، برنامه­های خودی و محیط نیازمند است و در صحنه­های نبرد پیچیده و آشوبناک و پویای امروز، این آگاهی می­بایست به­وسیله شبکه­های مخابراتی تبادل گردیده و با پردازش رایانه­ای تبدیل به دانش شده و فرماندهان را در تصمیم­گیری سریع و به­موقع، از طریق نرم­افزارها و سامانه­های پشتیبانی از تصمیم، یاری رساند.
به‌منظور استقرار و بهره­گیری مؤثر از فاوا در دفاع دانش­بنیان، می­بایست در ابتدا تحصیل دانش موردنیاز در این حوزه و قرار گرفتن در لبه تکنولوژی فاوا در اولویت برنامه­های دفاعی قرارگرفته و در مرحله دوم نسبت به ایجاد زیرساخت­های بومی در سازمان­های دفاعی اقدام شود؛ در گام سوم مراقبت و تأمین امنیت سامانه­های مربوطه با حساسیت تعقیب گردد تا نهایتاً بتوان با اتکا به سامانه­هایی امن و پایدار، نقشی مؤثر و مفید در دفاع دانش­بنیان ایفا نمود.  مطابق یافته­های تحقیق، دستیابی به زیرساخت­های بومی فاوا در دو حوزه نرم­افزار و سخت­افزار، رمز موفقیت بهره­گیری از فاوا در دفاع دانش­بنیان خواهد بود.

کلیدواژه‌ها


فهرست منابع

الف) منابع فارسی:

-  انتظاری یعقوب، محجوب حسن (1392)، "تحلیل توسعه اقتصاد دانش ایران بر اساس سند چشم‌انداز 1404"، فصل­نامه راهبرد و فرهنگ، شماره 24.

-  اندیشگاه شریف، (1385)، "الزامات جنگ­های نوین در فضای سایبر (مجازی)"، وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، مؤسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی، مرکز آینده­پژوهی علوم و فناوری دفاعی، (شرکت اندیشه­پردازان شریف).

-  حنفی زاده پیام، خدابخشی حسن، حنفی زاده محمدرضا، (1386)،" استخراج شاخص­های اصلی اندازه­گیری فناوری اطلاعات و ارتباطات: ایجاد یک مجموعه یکپارچه غنی از شاخص­های اصلی فناوری اطلاعات و ارتباطات"، فصلنامه علوم مدیریت ایران، سال دوم، شماره5.

گروه مطالعاتی (1394)، "دفاع دانش‌بنیان در برابر تهدیدات آینده"، تهران، دانشگاه عالی دفاع ملی.

-  محمدی، مصطفی (1390)، "فاوا: جنگ آینده، ماهنامه اطلاعات راهبردی"، سال نهم، شماره97.

-  موحدی، فاطمه، (1387)، "شاخص­های کمی نمودن فن‌آوری و جایگاه ایران در مقایسه­های بین‌المللی"، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.

 

ب) منابع انگلیسی:

-  Bartczak Summer (2002) Identifying Barriers to Knowledge Management In The United States Military, Americas Conference on Information Systems (AMCIS).

-  Gompert David C ,Lachow Irving, and Perkins Justin( 2006) Battle-Wise Seeking Time-Information Superiority in Networked Warfare, Published for the Center for Technology and National Security Policy by National Defense University Press Washington.

-  Manuri ismail, Abdullah raja.  (2011), Perceptions of knowledge creation, knowledge management processes, technology and applications in military organisations, Malaysian Journal of Library & Information Science, Vol. 16, no. 1.

ج)‌سایت:

-  امام خامنه‌ای(مدظله‌العالی)، بیانات معظم له در تاریخ‌ 29/08/1368، قابل‌دسترس در WWW.Khamenei.ir