تحلیل محیط راهبردی بحران یمن و شبیه‌سازی روندهای آتی با استفاده از تکنیک نقشه شناختی فازی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکترا مدیریت راهبردی پدافند غیرعامل دانشگاه عالی دفاع ملی

2 عضو هیئت‌علمی پژوهشکده روابط بین‌الملل وزارت امور خارجه

چکیده

با توجه به ابهامات و متغیرهای فراوان اثرگذار بر میادین تصمیم­گیری، استفاده از روش­های مبتنی بر ریاضیات و سیستم­های خبره نظیر روش نقشه­های شناختی فازی راهکار نوینی برای شفاف­تر کردن محیط غبارآلود حاکم بر تصمیمات راهبردی می­باشد. هدف این تحقیق واکاوی و شبیه‌سازی کنشی کنشگران مؤثر بر بحران یمن با استفاده از ابزار نوین تحلیلی نقشه شناخت فازی است. لذا ابتدا عوامل کلیدی مؤثر بر بحران یمن و سپس مفهوم و کارکرد نقشه­ شناختی­فازی به‌عنوان روش تسهیل‌کننده تصمیم و تحلیل سیستم‌ها واکاوی شد این پژوهش ازنظر هدف کاربردی- اکتشافی و نوع روش پژوهش توصیفی- ­پیمایشی است و بر اساس مطالعات جامع، جلسات پنل خبرگی و پرسشنامه­های نیمه‌باز، مبادرت به شناسایی، اولویت‌بندی متغیرهای مؤثر بر بحران یمن شده و با کمک ابزارهای تجزیه‌وتحلیل آماری همبستگی پیرسون، واریانس فریدمن، ضریب آلفای کرونباخ و نقشه شناخت فازی، روابط و کنش عوامل شناسایی و شبیه‌سازی شد. همچنین پایایی و روایی پرسشنامه از طریق تأیید خبرگان و محاسبه آلفای کرونباخ(78/0) تضمین شد.بر این اساس نیروهای مؤثر بر بحران یمن مشتمل بر 20 عامل شد که در قالب یک مدل مفهومی برهم‌کنش این عوامل بازنمایی شد و مشخص شد که هیچ‌یک از عوامل مؤثر بر محیط راهبردی بحران یمن دارای نقش تامه نبوده و سناریوهای متعددی در آینده بحران یمن قابل شبیه‌سازی است لیکن مهم‌ترین عامل مؤثر بر بحران یمن نیروهای مردمی و یمنی از هر دو طیف می‌باشند که بدون لحاظ کنش آن‌ها پایان پایداری بر این بحران قابل‌شناسایی نیست.

کلیدواژه‌ها


فهرست منابع

- منابع فارسی:

- آحارنوت، یدیعوت، (1394)،" بحران یمن؛ جنگی برای نجات سلطنت سعودی"، روزنامه رژیم صهیونیستی

- آرمسترانگ، مایکل، (1389)." مدیریت استراتژیک منابع انسانی. ترجمه سید محمد اعرابی و امید مهدیه"، تهران، دفتر پژوهش‌های فرهنگی.

- بصیری، محمدعلی،(1394) ،" تجزیه و یا جنگ فرسایشی در یمن و منافع بازیگران جهانی مرکز بین‌المللی مطالعات صلح IPSCT . فروردین

- پایگاه خبری , تحلیلی بصیرت،(1394)،" حمله عربستان به یمن"، به آدرس سایت: www.basirat.ir

- پورصادق، ناصر، علوی وفا، سعید و خراشادی زاده، محمدرضا. (1391)." تحلیل کنش کنشگران مؤثر بر بحران سوریه"، مدیریت نظامی، دانشگاه امام علی(ع)، شماره 47

- خجسته، حسن، (1393)،" بررسی پیشینه تحول رسانه ملی"، سایت www.khojaste.ir

- خسروی، قرآن،(1394)، "تحولات بین‌المللی- بحران یمن و تحولات پیش روی"، پایگاه خبری تحلیلی نیلکوه

- دیتور، جمیز،(1378)،" آینده‌پژوهی به‌عنوان دانشی کاربردی"، ترجمه: سیداحمد ابراهیمی،عقیل‌ملکی‌فر، رهیافت.

- رمضانی، امیر، (1394) ،"بحران یمن؛ رویکرد عربستان و نقش مؤثر ایران در منطقه" ، تحلیل غرب‌آسبا

- عمادی،  سیدرضا ،(1394)، "یمن و بازیگران عمده"، اندیشکده راهبردی تبیین، 

- قربان اوغلی، جاوید،(1393)،" بحران یمن و اشتباه محاسباتی حوثی‌ها".

- محمدی، مهدی،(1394)، "جوانب و دلایل حمله عربستان به یمن و پیامدهای آن"، اندیشه سیاسی، 48

- منتظمی،

- وزارت امور خارجه(1392)،" کتاب سبز یمن"، پژوهشکده خارجی

- هانتر، شیرین،(1394)، "تحولات یمن از نگاه / هراس سعودی‏ها از حکومت مستقل در یمن"، تحلیلی بصیرت، پایگاه خبری.

 

- منابع انگلیسی:

-  Ahelbarra Hashem, (2015), Yemen Crisis explained, Aljazeera.

-  Cartalucci, Tony, (2015), Saudi Attack on Yemen - The New Normal? http://www. Activistpost. Com/2015/03/saudi-attack-on-yemenl. html

-   Cordesman Anthony, (2015), America; Saudi Arabia and the Strategic Importance of Yemen, Center for Strategic &International Studies (CSIS).

-   Eia, co (2014), Yemen, www. Eia. Gov/countries/cab. cfm?fib=ym

-  Gazali, Abdus Sattar, (2015), the U. S. Geostrategic objectives behind the war in Yemen, Aljazeera.

-  Khatib, Lina, (2015), Saudi Arabia’s Comeback via Yemen, Carnegie Endowment for International Peace.

-  Jansen, Michael, (2015), why is Saudi Arabia bombing Yemen? The Irish Times.

-  Montazemi ,A. R.& Conrath , D. W., (1986) ,“The Use of Cognitive Mapping for Information Requirements Analysis,” MIS Quarterly, 10:44-55,

-   Naylor Hugh, (2015), fighting in Yemen is creating a humanitarian Crisis, Washington Post.

-   Heydebrec, Peter,(2011),F2C – An Innovative Approach to Use Fuzzy Cognitive Maps (FCM) for the Valuation of High-Technology Ventures, Vol., Article ID.

-  Thompson, Nick and Torre, Inez, (2015), Yemen: Who's joining Saudi Arabia's fight against the Houthis? , CNN.

-   Tim Lister,M. (2011), why we should care about Yemen, CNN

-   Wehrey Frederic, (2015), Into the Maelstrom: The Saudi-Led Misadventure in Yemen, Carnegie Endowment for International Peace.