مقاله پژوهشی: تأثیر راهبرد «پذیرش قطعنامه 598 و پایان جنگ از سوی ج.ا.ایران» بر حوادث پس‌ازآن تا سقوط صدام در سال 1382 (2003 م)

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 استاد دانشگاه جامع امام حسین

2 دانشجوی دکتری مدیریت راهبردی نظامی دانشگاه عالی دفاع ملی

3 دانشیار دانشگاه جامع امام حسین

چکیده

در مورد چرایی حمله عراق به کویت دو نظر «توطئه آمریکا» و «مشکلات داخلی عراق» مطرح است. هدف این مقاله بررسی تأثیر راهبرد ج.ا.ایران در پایان جنگ (پذیرش قطعنامه 598) بر حوادث پس‌ازآن تا سقوط صدام، از طریق نظر دوم و بهره‌گیری از نظریه‌ی انتقال منازعه است.
این پژوهش با روش توصیفی - تحلیلی انجام گردیده و از نوع کاربردی (توسعه‌ای) می‌باشد. روش جمع‌آوری اطلاعات کتابخانه‌ای و میدانی بوده و با استفاده از روش‌های تحلیل خبرگی تحلیل‌شده است. جامعه نمونه نیز 21 نفر از مسئولین، صاحب‌نظران و نخبگان جنگ در حوزه‌های نظامی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. در این مقاله تلاش شده است تا از طریق مطالعه اسنادی و مصاحبه با خبرگان جنگ تأثیر راهبرد ج.ا.ایران در مقطع پایانی جنگ (پذیرش قطعنامه 598) بر حوادث و رخدادهای پس‌ازآن تا سقوط صدام را موردبررسی قرار دهد. لذا قلمرو زمانی تحقیق بازه‌ی زمانی سال‌های پس از پذیرش قطعنامه و پایان جنگ تا سال 1382 و سقوط صدام می‌باشد.
نگارنده با ارائه مدل مفهومی مبتنی بر راهبردهای اولیه و جبرانی و نتایج اولیه و غایی به این مهم رهنمون گردیده که اخلاص و دوراندیشی امام(رحمت ا... علیه) در پذیرش قطعنامه 598، باعث شد تا جنگ و منازعه از جبهه ایران - عراق به جبهه عراق – متحدان سابق عراق انتقال یابد و درنهایت منجر به حمله عراق به کویت و درنهایت سقوط حکومت بعثی شود. لذا می‌توان نتیجه غایی جنگ ایران و عراق را سقوط صدام و پیروزی انقلاب اسلامی ایران تحلیل کرد که منبعث از اخلاص امام(رحمت ا... علیه) در عمل به تکلیف الهی بود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The impact of the strategy of acceptance of The Resolution 598 and the end of the war by the I.R. Iran on the events after it until the fall of Saddam in 2003

نویسندگان [English]

  • M Mirqaed 1
  • M.H Mohaqeqi 2
  • S.Y Safavi 1
  • H.M piry 3
1 Professor of Imam Hossein University
2 Doctoral student of strategic military management of National Defense University
3 Associate Professor of Imam Hossein University
چکیده [English]

There are two views on why Iraq invaded Kuwait: the US conspiracy and Iraq's internal problems. In this article, the authors focus on the second view and by using the theory of conflict transfer, try to examine the Iran’s defense strategy impact at the end of the war on the events that followed until the fall of Saddam.
This research has been done by historical-descriptive-analytical method and is of applied (developmental) type. The method of data collection is library and field and has used the methods of expert analysis. The sample population is 21 officials, experts and elites in the military, political, economic, social and cultural fields.
This article tries to study the impact of the strategy of the Islamic Republic of Iran in the final strategy of the war (acceptance of the resolution 598) on the events that followed until the fall of Saddam by studying the documents and interviewing war experts. So, the scope of research is the period of years after the adoption of the resolution and the end of the war until 2003 and the fall of Saddam.
By presenting a conceptual model based on initial and compensatory strategies and initial and final results, the authors have come to the conclusion that the adoption of the resolution and the end of the war was the first consequence of the war and Imam Khomeini’s sincerity and foresight in making this decision caused the Iran-Iraq war would be transferred to the Iraqi front and its allies, and eventually overthrown of the Ba'athist regime. So, the final result of the Iran-Iraq war can be considered the fall of Saddam and the victory of the Islamic Revolution, which was due to the sincerity of the Imam in acting on the divine task.

کلیدواژه‌ها [English]

  • defense strategy
  • the resolution 598
  • end of the war
  • conflict transfer
  • fall of Saddam
  • فهرست منابع

    • "قرآن کریم"
    • امام خمینی(رحمت ا... علیه)، "صحیفه نور"
    • امام خامنه‌ای(مدظله‌العالی)، "بیانات"
    • اخوان زنجانی، داریوش (1390)، "تجاوز مداوم؛ تصمیم عراق برای تجاوز به کویت مندرج در بررسی جنگ ایران و عراق؛ دیدگاه اساتید دانشگاه‌های ایران"، گردآوری فرهنگ رجایی، تهران، نشر مرزوبوم
    • پورجباری، پژمان (1390) "جنگ به روایت فرمانده"، درس گفتارهای جنگ دکتر محسن رضایی میرقائد، تهران، بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس
    • جعفری ولدانی، اصغر (1394)، "چالش‌ها و منازعات در خاورمیانه"، تهران، پژوهشکده مطالعات راهبردی
    • خطیبی کوشکک، محمد (1386)، "فرهنگ شیعه"، چاپ دوم، قم، زمزم هدایت‏
    • درودیان، محمد (1382)، "پایان جنگ؛ بررسی و تحلیل رویدادهای سیاسی- نظامی جنگ از عملیات والفجر 10 تا اشغال کویت"، تهران، مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس
    • درودیان، محمد (1395)، "تجزیه‌وتحلیل جنگ ایران و عراق"، تهران، مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس
    • ربیعی، حسین و جان پرور، محسن (1390)، "بازیابی مدل تحلیلی حل‌وفصل اختلاف‌ها و منازعات سرزمینی"، فصلنامه مطالعات راهبردی، سال چهارم، زمستان، شماره 4
    • سوداگر، احمد (1391)، "جنگ و قطعنامه‌های سازمان ملل متحد"، قم، ولاء منتظر
    • سید، محمود و زارع، فاطمه (1395)، "مناقشات مرزی عراق با همسایگان خود با تکیه‌بر جنگ دوم خلیج‌فارس"، فصلنامه مطالعات روابط بین‌الملل، سال نهم، بهار، شماره 33، صص 249-219
    • طالقانى، نظرعلى (1373)، "کاشف الأسرار"، جلد 1، چاپ اول، تهران، فرهنگ معارف اسلامى
    • علی بابایی، داود (1384)، "بیست‌وپنج سال جنگ در ایران چه گذشت؟"، تهران، امید فردا
    • کلانتری، فتح‌ا... و دیگران (1399)، "نقش عوامل ژئوپلیتیکی نظامی بر راهبرد دفاعی ج.ا.ایران در مقابل تهدیدات آمریکا و تکفیری‌ها از مبدأ سرزمینی عراق"، فصلنامه مطالعات دفاعی استراتژیک، سال هجدهم، شماره 81، انتشارات دانشگاه عالی دفاع ملی
    • گروه مؤلفین نیروی زمینی ارتش (1383)، "حقایقی از جنگ سلطه و سقوط صدام"، تهران، دافوس آجا
    • مظاهری، محمدمهدی و ملایی، اعظم (1391)، "اشغال عراق از دیدگاه نظریه‌های روابط بین‌الملل"، فصلنامه روابط خارجی، سال چهارم، شماره 4، صص 196-169
    • مهیار، رضا (1375)، "فرهنگ ابجدى عربى فارسى"، چاپ دوم، تهران
    • میلر، جودیت و میل روا، لوری (1370)، "از تکریت تا کویت"، ترجمه حسین تقی­زاده، تهران، نشر کویر
    • ولی­پور رزومی، سیدحسین (1383)، "گفتمان‌های امنیت ملی در ج.ا.ایران"، تهران، پژوهشکده مطالعات راهبردی
    • هدایتی، احمدرضا (هدایتی، احمدرضا،15/3/1393)
    • همتی، ایرج و صفایی فسخودی، داود (1393)، "دیپلماسی ایران و قطعنامه 598"، انتشارات صفحه جدید