1
Associate Professor of the Higher National Defense University
2
Associate Professor of Strategic Defense Sciences, National Defense University
3
Associate Professor, Department of Geopolitics and Geostrategy, National Defense University
4
PhD student in Strategic Defense Sciences, National Defense University
Abstract
In the nature and structure of the political geography of the world, there are characteristics and objective facts that fundamentally promote the logic of competition between countries and powers and are based on international relations. The geography of Iraq has values (material and spiritual) that have shaped the field of competition between Iran and Saudi Arabia in order to secure the national interests of each. The purpose of this article is to explain the geopolitical position of Iraq in the regional competition between Iran and Saudi Arabia. This research is applied-developmental in terms of purpose and descriptive-analytical in terms of nature and method. Data collection was done by library method and survey method and data analysis was done with a quantitative approach. The statistical research population aware of strategic issues, geopolitics and international relations, included 52 people and was selected as a whole. The results of the research showed that Iraq's geographical location (landscape and strategic), civilizational identity (history, culture, ethnicity and religion), social-political structure (social gap, heterogeneous political structure) and geopolitical interests of effective extra-regional powers. As geopolitical factors, each plays a decisive role in the competition between Iran and Saudi Arabia. But most of the disputes and competition between the two countries are ideological in nature.
سند راهبردی علوم و فن‌آوری های شناختی مورخه 3/8/1390 شورای عالی انقلاب فرهنگی.
منابع فارسی
الف)کتب :
جوانی، محمد. (1401)، علوم شناختی در جنگ شناختی، فصلنامه نواندیشان .
عراقی، عبدالله و دیگران. (1399)، عملیات روانی در جنگ‌های آینده، تهران: انتشارات دانشگاه عالی دفاع ملی.
علی‌بابایی، غلامرضا. (1387)، فرهنگ روابط بین‌الملل، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی.
محمدی نجم، سید حسین. (1396)، جنگ شناختی؛ بعد پنجم جنگ، تهران، موسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی، مرکز آینده پژوهی.
مقدم‌فر، حمیدرضا، و محسنی آهویی، ابراهیم. (1401)، جنگ شناختی؛ علم پیروزی در نبرد ذهن، تهران، انتشارات خبرگزاری تسنیم.
ب) مقاله:
افتخاری، اصغر و راجی، محمدهادی (1398)، جنگ ترکیبی غرب در برابرج.ا.ا (تحلیل ابعاد و روش‌ها)، مجله سیاست دفاعی، سال 28، ش 109.
اس دی . پرادان - رئیس کمیته اطلاعاتی مشترک و معاون مشاور امنیت ملی هند – (2022)، جنگ روسیه و اوکراین، برگرفته از سایت: .indiatimes.com
افشین، جواد و دیگران. (1401)، فلسفه ذهن، دهمین کنفرانس ملی توسعه پایدار در علوم تربیتی و روانشناسی،مطالعات اجتماعی و فرهنگی
اقدامی تطفی، داریوش، و رضایی کلده، مهدی. (1403)، تدوین راهبردهای مقابله با جنگ شناختی مردم محور، فصلنامه علمی راهبرد دفاعی، سال بیست و دوم، شماره 85.
بابائیان، طیبه، و کرمی تالاندشتی. (1402)، مبانی جنگ شناختی از منظرقرآن کریم و رهبر انقلاب، تهران، فصلنامه قرآنی کوثر، دوره 23، شماره 74.
پرتو، امین. (1401)، تحلیل؛ مدل روسی جنگ شناختی: مورد مداخله در انتخابات آمریکا، فصلنامه دیده‌بان امنیت، تهران، پژوهشکده مطالعات راهبردی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، شماره124، ص81 -92.
حاجی‌زاده، سیروس. (1401)، تبیین زمینه‌ای، نظری، مفهومی و کاربردی جنگ شناختی، دوفصلنامه بازی جنگ، سال پنجم، شماره ۱۰.
حسینی، سیده مهناز. (1401)، جنگ شناختی چین علیه تایوان، تهران، روزنامه شرق، مورخه026/05/1401.
سالک علیخانی، مصطفی، و محمدپور، زهرا. (1403)، بررسی ابعاد جنگ ترکیبی و جنگ شناختی استعمار علیه ایران، همایش ملی پژوهش‌های مدیریت و علوم انسانی در ایران.
فرهنگ، سجاد، و پناهی‌فر، سجاد. (1401)، بررسی تاثیر آموزش مؤلفه‌های جنگ شناختی بر روی میزان انگیزش شغلی کارکنان نظامی، تهران، نشریه مطالعات مدیریتی دریامحور، دوره 3، شماره 3.
فولادی، قاسم، صابرفرد، علیرضا، و فتوح‌آبادی، وحید. (1396)، بررسی تغییر و تحولات فضای سایبر و شناسایی جهت‌گیری آینده آن: شکل‌گیری فضای شناخت، فصلنامه راهبرد دفاعی، سال پانزدهم، شماره 60، زمستان 1396.
کلانتری، فتح الله و دیگران، (1393)، واکاوی الگوهای حاکم بر جنگ آینده و مقایسه آن با جنگ هشت ساله و جنگ های اخیر، فصلنامه راهبرد دفاعی، سال دوازدهم، شماره 48.
کمندانی، صادق، و جوهری‌پور، حسین. (1399)، اهداف استراتژیک فناوری اطلاعات در توسعه اقدامات منابع انسانی، مجله نخبگان علوم و مهندسی، جلد 5، شماره 5، سال 1399.
محجوب عشرت‌آبادی، حسن، و شکوری مغانی، سعید. (1401)، جنگ شناختی مدرن: از شناخت در رزم تا عرصه جنگ شناختی، نشریه مطالعات منابع انسانی، شماره 44.
قائمی، موسی‌الرضا (1401)، رساله : "تبیین نقش علوم شناختی در تهدیدات امنیتی با تأکید بر حوزه اجتماعی"، دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی.
منابع انگلیسی
Ambel, J, (2018) MWI podcast: war and the human brain, with dr james Giordano retrieved 2020
Knowledge Warfare and the Shape of Future war
Donald C. Daniel and Katherine L. Herbig, “Propositions on Military Deception,” in Strategic Military Deception, Donald C.
Daniel and Katherine L. Herbig, eds. (New York: Pergamon Press, 6–5)1982.
Hillson, R. (2009). The DIME/PMESII Model Suite Requirements Project. NRL Review, 235–239.
Kelly, K. (2016). The inevitable. New York: Viking Press.
William J. Davis, "Cyberwarfare: Concepts and Strategic Approaches", IGI Global, 2018.
سند راهبردی علوم و فن‌آوری های شناختی مورخه 3/8/1390 شورای عالی انقلاب فرهنگی.
منابع فارسی
الف)کتب :
جوانی، محمد. (1401)، علوم شناختی در جنگ شناختی، فصلنامه نواندیشان .
عراقی، عبدالله و دیگران. (1399)، عملیات روانی در جنگ‌های آینده، تهران: انتشارات دانشگاه عالی دفاع ملی.
علی‌بابایی، غلامرضا. (1387)، فرهنگ روابط بین‌الملل، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی.
محمدی نجم، سید حسین. (1396)، جنگ شناختی؛ بعد پنجم جنگ، تهران، موسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی، مرکز آینده پژوهی.
مقدم‌فر، حمیدرضا، و محسنی آهویی، ابراهیم. (1401)، جنگ شناختی؛ علم پیروزی در نبرد ذهن، تهران، انتشارات خبرگزاری تسنیم.
ب) مقاله:
افتخاری، اصغر و راجی، محمدهادی (1398)، جنگ ترکیبی غرب در برابرج.ا.ا (تحلیل ابعاد و روش‌ها)، مجله سیاست دفاعی، سال 28، ش 109.
اس دی . پرادان - رئیس کمیته اطلاعاتی مشترک و معاون مشاور امنیت ملی هند – (2022)، جنگ روسیه و اوکراین، برگرفته از سایت: .indiatimes.com
افشین، جواد و دیگران. (1401)، فلسفه ذهن، دهمین کنفرانس ملی توسعه پایدار در علوم تربیتی و روانشناسی،مطالعات اجتماعی و فرهنگی
اقدامی تطفی، داریوش، و رضایی کلده، مهدی. (1403)، تدوین راهبردهای مقابله با جنگ شناختی مردم محور، فصلنامه علمی راهبرد دفاعی، سال بیست و دوم، شماره 85.
بابائیان، طیبه، و کرمی تالاندشتی. (1402)، مبانی جنگ شناختی از منظرقرآن کریم و رهبر انقلاب، تهران، فصلنامه قرآنی کوثر، دوره 23، شماره 74.
پرتو، امین. (1401)، تحلیل؛ مدل روسی جنگ شناختی: مورد مداخله در انتخابات آمریکا، فصلنامه دیده‌بان امنیت، تهران، پژوهشکده مطالعات راهبردی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، شماره124، ص81 -92.
حاجی‌زاده، سیروس. (1401)، تبیین زمینه‌ای، نظری، مفهومی و کاربردی جنگ شناختی، دوفصلنامه بازی جنگ، سال پنجم، شماره ۱۰.
حسینی، سیده مهناز. (1401)، جنگ شناختی چین علیه تایوان، تهران، روزنامه شرق، مورخه026/05/1401.
سالک علیخانی، مصطفی، و محمدپور، زهرا. (1403)، بررسی ابعاد جنگ ترکیبی و جنگ شناختی استعمار علیه ایران، همایش ملی پژوهش‌های مدیریت و علوم انسانی در ایران.
فرهنگ، سجاد، و پناهی‌فر، سجاد. (1401)، بررسی تاثیر آموزش مؤلفه‌های جنگ شناختی بر روی میزان انگیزش شغلی کارکنان نظامی، تهران، نشریه مطالعات مدیریتی دریامحور، دوره 3، شماره 3.
فولادی، قاسم، صابرفرد، علیرضا، و فتوح‌آبادی، وحید. (1396)، بررسی تغییر و تحولات فضای سایبر و شناسایی جهت‌گیری آینده آن: شکل‌گیری فضای شناخت، فصلنامه راهبرد دفاعی، سال پانزدهم، شماره 60، زمستان 1396.
کلانتری، فتح الله و دیگران، (1393)، واکاوی الگوهای حاکم بر جنگ آینده و مقایسه آن با جنگ هشت ساله و جنگ های اخیر، فصلنامه راهبرد دفاعی، سال دوازدهم، شماره 48.
کمندانی، صادق، و جوهری‌پور، حسین. (1399)، اهداف استراتژیک فناوری اطلاعات در توسعه اقدامات منابع انسانی، مجله نخبگان علوم و مهندسی، جلد 5، شماره 5، سال 1399.
محجوب عشرت‌آبادی، حسن، و شکوری مغانی، سعید. (1401)، جنگ شناختی مدرن: از شناخت در رزم تا عرصه جنگ شناختی، نشریه مطالعات منابع انسانی، شماره 44.
قائمی، موسی‌الرضا (1401)، رساله : "تبیین نقش علوم شناختی در تهدیدات امنیتی با تأکید بر حوزه اجتماعی"، دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی.
منابع انگلیسی
Ambel, J, (2018) MWI podcast: war and the human brain, with dr james Giordano retrieved 2020
Knowledge Warfare and the Shape of Future war
Donald C. Daniel and Katherine L. Herbig, “Propositions on Military Deception,” in Strategic Military Deception, Donald C.
Daniel and Katherine L. Herbig, eds. (New York: Pergamon Press, 6–5)1982.
Hillson, R. (2009). The DIME/PMESII Model Suite Requirements Project. NRL Review, 235–239.
Kelly, K. (2016). The inevitable. New York: Viking Press.
William J. Davis, "Cyberwarfare: Concepts and Strategic Approaches", IGI Global, 2018.
Gharaei Ashtiyani, M., Shokohi, H., Beik Bilandi, A. A., Amiri, S., Mehdi, R., Fakuri, F. & Javadi Elami, M. (2025). Explaining the dimensions and components of
cognitive warfare. Strategic Defense Studies, 23(99), 171–198.
MLA
Gharaei Ashtiyani, M., Shokohi, H., Beik Bilandi, A. A., Amiri, S., Mehdi, R., Fakuri, F., & Javadi Elami, M. "Explaining the dimensions and components of
cognitive warfare", Strategic Defense Studies, 23, 99, 2025, 171–198.
HARVARD
Gharaei Ashtiyani, M., Shokohi, H., Beik Bilandi, A. A., Amiri, S., Mehdi, R., Fakuri, F., & Javadi Elami, M. (2025). 'Explaining the dimensions and components of
cognitive warfare', Strategic Defense Studies, 23(99), pp. 171–198.
CHICAGO
Gharaei Ashtiyani, M., Shokohi, H., Beik Bilandi, A. A., Amiri, S., Mehdi, R., Fakuri, F. & Javadi Elami, M., "Explaining the dimensions and components of
cognitive warfare." Strategic Defense Studies, 23 99 (2025): 171–198,
VANCOUVER
Gharaei Ashtiyani M., Shokohi H., Beik Bilandi A. A., Amiri S., Mehdi R., Fakuri F., Javadi Elami M. Explaining the dimensions and components of
cognitive warfare. Strategic Defense Studies. 2025;23(99):171–198 (In Persian).
