مقاله پژوهشی: طراحی الگوی آرایه‌های پدافند زمین به هوا در مقابله با تهدیدات علیه مراکز حیاتی و حساس در افق چشم‌انداز 1404

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکتری مدیریت راهبردی پدافند غیرعامل دانشگاه عالی دفاع ملی

2 استادیار مدیریت راهبردی دانشگاه عالی دفاع ملی

3 دانشیار علوم دفاعی راهبردی دانشگاه عالی دفاع ملی

4 استادیار مدیریت دانشگاه جامع امام حسین(علیه‌السلام)

چکیده

با بررسی و مطالعه اسناد و مدارک موجود در خصوص جنگ‌های رخ‌داده در سه دهه اخیر و روند توسعه فناوری‌های نظامی مرتبط با آن، می‌توان دریافت که جنگ‌های آینده اغلب هوا فضایی بوده و سایر تهدیدات همتراز و ناهمتراز نیز به‌نوعی متأثر از این رویکرد خواهد بود. این مسئله اهمیت پدافند هوایی و به‌ویژه پدافند زمین به هوا را به‌منظور مقابله با این‌گونه تهدیدات به‌خوبی نشان می‌دهد. بر این اساس، هدف اصلی این تحقیق طراحی الگوی آرایه‌های پدافند زمین به هوا در مقابله با تهدیدات علیه مراکز حیاتی و حساس در افق چشم‌انداز 1404 است که با توجه به ماهیت موضوع، از نوع کاربردی - توسعه‌ای است. روش تحقیق از نوع پژوهش‌های ترکیبی (روش ساخت ابزار) و ابزار گردآوری داده‌ها در مرحله کیفی، مصاحبه عمیق بوده که برای تحلیل داده‌های حاصل، از روش تحلیل محتوا استفاده‌شده است. در مرحله کمی نیز ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه محقق ساخته است که بر اساس نتایج و یافته‌های حاصل از مرحله کیفی طراحی و ساخته‌شده است. برای تحلیل داده‌ها در مرحله کمی از روش‌های آمار توصیفی و استنباطی استفاده شده و جامعه آماری در مرحله کیفی 16 نفر از مدیران، فرماندهان و خبرگان پدافند هوایی کشور در سطوح راهبردی است که به‌صورت هدفمند انتخاب گردید. در مرحله کمی نیز با توجه به تخصصی بودن موضوع و محدود بودن حجم جامعه آماری به‌صورت تمام شمار (به تعداد 71 نفر) انتخاب شد.
نتایج یافته‌های تحقیق نشان داد که الگوی آرایه‌های پدافند زمین به هوا شامل سه بُعد ("سامانه‌های سلاح"، "فرماندهی و کنترل" و "پدافند غیرعامل") و 13 مؤلفه است و هر یک از مؤلفه­ها نیز دارای چندین شاخص (سنجه) بوده که نهایتاً این ابعاد، مؤلفه­ها و شاخص­ها و ارتباط منطقی ایجادشده بین آن‌ها، الگوی آرایه‌های پدافند زمین به هوا در مقابله با تهدیدات علیه مراکز حیاتی و حساس در افق چشم‌انداز 1404 را شکل می­دهند.

کلیدواژه‌ها


فهرست منابع:

- امام خامنه‌ای(مدظله­العالی) (10/6/1394)، " بیانات در دیدار فرماندهان و مسئولان قرارگاه پدافند هوایی خاتم‌الانبیاء (ص)"

الف- منابع فارسی

- آقابالازاده، اصغر؛ خوشدل امامی، محسن (1394)، " نقش پدافند هوایی در امنیت ملی و عملکرد آن"، قرارگاه پدافند هوایی خاتم‌الانبیاء (ص)                                                                       

- اصلانی، مصطفی (1392)، "دکترین آرایه‌های دفاعی"، مؤسسه آموزشی و پژوهشی صنایع دفاعی

- حسنی، جهانبخش (1387)، "پدافند غیرعامل و تهاجمات هوایی"، انتشارات دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران

- حیدری، کیومرث؛ عبدی، محمد (1391)، "جنگ‌هایآیندهومشخصاتآنباتحلیلیبردیدگاهبرخیصاحب‌نظراننظامیغرب"، فصلنامه راهبرد، سال ششم، شماره 49

- جهانفر، رضا (1393)، "بررسی نقش پدافند هوایی در سال اول جنگ"، نشر آجا، تهران

- رضایی، بهرام و دیگران (1390)، "شبیه‌سازی کشف و شناسایی تهدیدات هوایی در سامانه فرماندهی و کنترل"، فصلنامه علوم و فنون نظامی، سال هشتم، پاییز و زمستان، شماره 22

- ستاد کل نیروهای مسلح (1392)، معاونت طرح و برنامه،" الگوی سامانه‌های پدافند زمین به هوا"

- شهرآینی، اسماعیل (1394)، " الگوی راهبردی چابک سازی یگان‌های عمده عملیاتی قرارگاه پدافند هوایی خاتم (ص) آجا متناسب با تهدیدات ناهمطراز"، رساله دکتری دانشگاه عالی دفاع ملی

- طالبیان، رضا (1395)، " تدوین راهبردهای پدافند غیرعامل سامانه‌های کشف راداری قرارگاه پدافند هوایی خاتم‌الانبیاء (ص) آجا با تأکید بر جنگ‌های آینده"، رساله دکتری دانشگاه عالی دفاع ملی

- غلامپور، احمد (1389)، " راهبرد دفاعی جمهوری اسلامی ایران در برابر تهدید نظامی آمریکا"، رساله دکتری دانشگاه امام حسین(علیه‌السلام)

- قنوات، مسعود (1387)،" اصول اساسی پدافند هوایی"، نشر آجا

- نوروزی، محمدتقی (1385)،" فرهنگ دفاعی- امنیتی"، دانشگاه امام حسین (ع)، مرکز مطالعات تحول

- نیروی هوافضای سپاه پاسداران (1393)،"  آیین‌نامه عملیات پدافند هوایی"، مرکز مطالعات و تدوین دکترین

 

 

ب- منابع انگلیسی

- Air Force Basic Doctrine, Organization, and Command, available at: https://doctrine.af.mil/dnv ,2011,1vol1.htm

- CJCSI 3170.01E: A-7(2007), JOINT CAPABILITIES INTEGRATION AND DEVELOPMENT SYSTEM, U.S DOD

- John F. Troxell (2006) FORCE PLANNING AND U.S. DEFENSE POLICY. available at: http://www.fas.org/man/dod-101/sys/land/row/airdef.htm

- Olsen, John Andreas (2007), John Warden and the Renaissance of American Air Power, Washington D.C.: Potomac Books, ISBN 978-1-59797-084-6

- QDR (2001), Quadrennial Defense Review Report, U.S DOD

- Kingston Reif,(2016)New Missile Defense Concepts Advance available at: https://www. armscontrol.org

- Paul K. Davis(2016)Capabilities for Joint Analysis in the Department of Defense available at: www.rand.org/ Capabilities Based Planning.html

- Timothy C. Barkdoll, Donald P. Gaver, Kevin D. Glazebrook; Suppression of enemy air defenses (SEAD) as an information duel, Volume 49, Issue 8, December 2002, Pages 723–742 available at: http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/nav.10046/epdf

- Tony,lawrence (2008) The Risk of Threat-Based Planning available at:https://www.icds. ee/about/staff

- Zaloga, Steven J (2015)the five ring circus,how-airpowerenthusiasts available at:https: www.ukessays.com

ج- سایت‌ها

-www.khamenei. ir