راهبردهای قدرت برتر دفاعی منطقه در حوزه علم و فناوری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد مدیریت راهبردی دانشگاه عالی دفاع ملّی

2 دانش‌آموخته دکترای علوم دفاعی راهبردی دانشگاه عالی دفاع ملی

چکیده

فناوری عاملی است که همواره بیشترین تأثیر را در جنگ­ها داشته است و توان دفاعی و موفقیت هر کشور در پاسخ به تهدیدات متفاوت، مستلزم در اختیار داشتن توانایی­های گسترده در فناوری­ها می­باشد. بی­شک فناوری یکی از مهم­ترین عوامل برتری دفاعی بوده و برتری فناورانه منجر به برتری در ابعاد مختلف خواهد شد. قطعاً این اهمیت و تأثیرگذاری با ظهور فناوری­های نوین سرعت و شدت بیشتری یافته است. رابطه راهبرد دفاعی و نیازمندی­های فنی و علمی هر کشور به گون‌هایی است که نیازمندی­های مأموریت‌های پیچیده نظامی که توسط راهبرد­های دفاعی پیش روی کشورها تعریف می­گردد، به تقاضای نیازمندی­های فنی و علمی در سطح آن کشور مبدل خواهد شد. سامانه­ای که به این نیازمندی پاسخ خواهد داد، بر پایه فناوری­های موجود و برنامه­های توسعه­ی آن کشور استوار است.
لذا این مقاله به تدوین راهبردهای کسب قدرت برتر دفاعی مبتنی بر علم و فناوری دفاعی و عوامل و شاخص­های مرتبط با آن می­پردازد. در این پژوهش از روش توصیفی و استنباطی استفاده شده است و بر این اساس مؤلفه‌های مؤثر، نقاط قوت و ضعف، تهدیدها و فرصت­ها پس از تعیین عوامل داخلی و خارجی و تحلیل آن‌ها، شناسایی و مورد ارزیابی قرار می­گیرند. عوامل محیطی با استفاده از ماتریس مقایسه زوجی به تفکیک اولویت­بندی می­گردند. در ادامه، وضع موجود با وضع مطلوب مقایسه می­گردد و ضمن تعیین درصد تخصیص امکانات، تدوین راهبردهای قدرت برتر دفاعی در حوزه علم و فناوری انجام می­گردد. سپس با استفاده از روش TOPSIS اولویت‌بندی راهبردها صورت می­گیرد و درنهایت راهبردهای مناسب کسب قدرت برتر دفاعی مبتنی بر علم و فناوری ارائه می­گردد.

کلیدواژه‌ها


فهرست منابع

-      قرآن کریم

-      امام خمینی (j)، صحیفه نور

الف) منابع فارسی:

-      ابن ابی الحدید، عبدالحمید(1388)، "شرح نهج‌البلاغه" ترجمه لایقی، تهران، نیستان.

-      افشردی،محمدحسین (1386)،طرح‌ریزی راهبردی نظامی درصحنه جنگ و عملیات، تهران، دانشگاه عالی دفاع ملی

-      امیدوارنیا، محمدجواد (1370)، "سیر تحول در اندیشه نظامی و سیاست تسلیحاتی چین"، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی

-      بلوچی،حیدر علی (1387)،"روش‌های محاسبه‌ی هزینه‌های دفاعی کشور"، فصلنامه راهبرد دفاعی، سال ششم ، شماره 23

-      بوشهری، علی‌رضا (1384)، "ارائه الگوی شناسایی، ارزیابی و انتخاب فناوری در بخش دفاع"، مرکز آینده‌پژوهی علوم و فناوری دفاعی.

-      بیلیس، جان؛ بوث، کن؛ گارنت، جان. و ویلیام زفیل (1369). "استراتژی معاصر"، ترجمه هوشمند میرفخرایی، تهران: انتشارات وزارت امور خارجه.

-      جمشیدی، محمدحسین، (1384)، "مبانی و تاریخ اندیشه نظامی در جهان، تهران"، دافوس سپاه.

-      دانش آشتیانی، محمدباقر (1388)،"الگوی طرح‌ریزی راهبرد دفاعی- امنیتی"،انتشارات دانشگاه عالی دفاع ملی

-      عسگری، محمود (1386)، "شاخصه‌های  قدرت منطقه‌ای، فصلنامه راهبرد دفاعی"، سال پنجم، شماره هجدهم.

-      کالینز، جان ام، (1383)، "استراتژی بزرگ"، ترجمه کوروش بایندر، تهران، دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی.

-      کریمی، حمید (1387)، "فناوری و توانمندی­های نظامی"، تهران: دانشگاه عالی دفاع ملی

-      کلینی، محمد، (1374)، "فرهنگ اهل‌بیت"، اصول کافی، ترجمه مصطفوی،.

-      گروه مطالعات دوره ششم سیاست دفاعی(1391)، دانشکده دفاع،‌دانشگاه عالی دفاع ملّی

-      محمد نژاد، میرعلی، نوروزی محمدتقی. (1378). "فرهنگ استراتژی"، تهران، نشر سبا.

-      نبوی، عباس، (1379)،"فلسفه قدرت"، تهران، سمت.

-      نقشه جامع علمی کشور، خرداد 1390

-      نوروزی، محمدتقی(1385)، "فرهنگ دفاعی  امنیتی"، تهران، نشر سینا.

ب) منابع انگلیسی:

-  Alfred Chandler, (1992), “Strategy and Structure”, Cambridge, MIT Press.

-  Manfred Sovolovski, (1995), “The heart of technology”, Military technology, Vol: XIX. Edition No.5, Munikh.

-  Mintezberg H. & I. Lample, 1998, Strategy Safari, Prentice Hall.

ج) سایت

-      امام خامنه­ای ( ) ، مجموعه بیانات قابل دسترسی در www.Khamenei.ir