دانشگاه عالی دفاع ملی
ناشر:دانشگاه عالی دفاع ملیمطالعات دفاعی استراتژیک2008-48972310220260121Geopolitical and Geostrategic Factors of Russia Influencing the Defense Strategy of the Islamic Republic of Iranعوامل ژئوپلیتیکی و ژئواستراتژیکی روسیه مؤثر بر راهبرد دفاعی جمهوری اسلامی ایران5363899FAمحسنرستمیگروه آموزشدانشیار دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایرانیعبداللهجلالی نسباستادیار دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتشامیرحسینالهامیپژوهشگاه علوم و معارف دفاع مقدسعلیافضلیدانشجوی رشته ژئوپلیتیک و ژئواستراتژی دانشگاه عالی دفاع ملیJournal Article20250425This study aims to identify the geopolitical and geostrategic factors of the Russia that influence the formation and development of the defense strategy of the Islamic Republic of Iran. As a regional and global strategic power, Russia has played a significant role in its interactions with Iran, largely due to its distinctive geographical position. Geopolitics, understood as the study of the impact of geographical location on international politics, is employed here to examine how Russia utilizes its position in northeastern Europe and Central Asia to safeguard and expand its influence in bordering regions. Such influence is reinforced through military and economic cooperation with regional states, including Iran. Geostrategy, on the other hand, refers to the strategic use of geographical space to achieve long-term national objectives. The research adopts a descriptive–analytical method and applies a mixed-methods approach. Data were collected through library-based research and in-depth interviews with ten experts, and subsequently validated by sixty specialists and practitioners. The findings led to the identification of thirty-six geopolitical and geostrategic indicators related to the Russia, which were classified into six dimensions: military–security, political, geographical, economic, social, and cultural–civilizational. Among these indicators, twenty-six were identified as strengths and ten as weaknesses. Overall, the findings indicate that these geopolitical and geostrategic factors constitute key determinants in shaping and influencing the defense strategy of the Islamic Republic of Iran in its strategic engagement with the Russia.مقاله حاضر به شناسایی عوامل ژئوپلیتیکی و ژئواستراتژیکی روسیه در شکلگیری و توسعه راهبردهای دفاعی جمهوری اسلامی ایران میپردازد. روسیه بهعنوان یک قدرت استراتژیک منطقهای و جهانی، با توجه به موقعیت جغرافیایی خاص خود، در تعاملات با ایران نقش مهمی ایفا کرده است. ژئوپلیتیک به معنای مطالعه تأثیر موقعیت جغرافیایی بر سیاستهای بینالمللی است که مقاله به بررسی نحوه استفاده روسیه از موقعیت خود در شمال شرقی اروپا و مرکز آسیا برای حفاظت از نفوذ خود در مناطق مرزی میپردازد. این نفوذ، از طریق همکاریهای نظامی و اقتصادی با کشورهای منطقه، ازجمله ایران، به وجود میآید. از سوی دیگر، ژئواستراتژی به استفاده از موقعیت جغرافیایی برای دستیابی به اهداف استراتژیک اشاره دارد. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و رویکرد تحقیق آمیخته است. دادههای تحقیق از طریق منابع کتابخانهای و مصاحبه با 10 نفر از خبرگان به دست آمده و توسط تعداد 60 نفر از کارشناسان و متخصصان مورد تأیید قرار گرفته است. برابر نتایج به دست آمده 36 شاخص ژئوپلیتیکی و ژئواستراتژیکی فدراسیون روسیه شناسایی و در 6 عامل نظامی-امنیتی، سیاسی، جغرافیایی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی-تمدنی دستهبندی گردید که 26 شاخص نقاط قوت و 10 شاخص نقاط ضعف فدراسیون روسیه بوده و این عوامل در راهبرد دفاعی جمهوری اسلامی ایران در برابر روسیه مؤثر هستند.https://sds.sndu.ac.ir/article_3899_2ba8eba885f1adbd53a07f5b603270d9.pdfدانشگاه عالی دفاع ملی
ناشر:دانشگاه عالی دفاع ملیمطالعات دفاعی استراتژیک2008-48972310220260121Preparedness Strategies for Passive Defense in the Islamic Republic of Iranراهبردهای آمادگی پدافند غیرعامل جمهوری اسلامی ایران37683900FAحمیدفروزاناستادیار گروه مدیریت راهبردی پدافند غیرعامل، دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایرانمحسنساسانیاستادیار گروه مدیریت راهبردی پدافند غیرعامل، دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایرانمهنازمیرزا ابراهیم طهرانیدانشیار و عضو هیئتعلمی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانمحسنسلیمی دارانیدانشجوی دکتری مدیریت راهبردی پدافند غیرعامل، دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایرانJournal Article20250609Ensuring an effective level of preparedness in passive defense across the three fundamental layers of national governance—namely governance, critical infrastructures, and the population—requires a strategic perspective grounded in leveraging strengths, exploiting opportunities, and mobilizing national drivers, capabilities, and instruments. Achieving resilience against emerging threats necessitates the formulation and implementation of appropriate strategies at the national level. In this regard, establishing coordination, integration, synergy, and shared conceptual frameworks between civilian and military domains under the guidance of executive institutions and in alignment with the country’s defense and security policies constitutes a core requirement of strategic national management. Such an approach inevitably calls for comprehensive and inclusive strategies. Accordingly, the primary objective of this study is to formulate preparedness strategies for passive defense in the Islamic Republic of Iran. The research is applied–developmental in purpose and employs a descriptive–analytical methodology with a mixed-methods approach. In the qualitative phase, the expert population comprised specialists in strategic studies, passive defense, and related disciplines. Data saturation was achieved after conducting semi-structured interviews with nine experts. In the quantitative phase, data were collected from 113 university faculty members, passive defense managers, and defense and military experts. The findings resulted in the identification of 19 macro-level strategies derived from 23 strengths, 32 weaknesses, 19 opportunities, and 16 threats.اطمینان از آمادگی پدافند غیرعامل در لایههای مختلف عناصر سهگانه مدیریت کشور شامل حاکمیت، زیرساختها و مردم، مستلزم نگاهی راهبردی است که با تکیه بر نقاط قوت و استفاده از فرصتها و بسیج تمامی پیشرانها، قابلیتها و ابزارها در سطح ملی و اتخاذ راهبردها و راهکارهای مناسب، در برابر تهدیدات حاصل میگردد. در این راستا ایجاد هماهنگی، یکپارچگی، همافزایی، تولید مفاهیم مشترک میان حوزه کشوری و لشکری با راهبری و هدایت دستگاههای اجرایی و در راستای تدابیر و سیاستهای دفاعی و امنیتی کشور از الزامات مدیریت راهبردی کشور بوده که بیشک نیازمند وجود راهبردهایی جامع و فراگیر است. برایناساس هدف اصلی تحقیق تدوین راهبردهای آمادگی پدافند غیرعامل ج.ا.ایران است. پژوهش انجامشده به لحاظ هدف از نوع کاربردی- توسعهای است و به لحاظ روش، توصیفی-تحلیلی با رویکرد آمیخته انجام شده است. جامعه آماری خبره این تحقیق در بخش کیفی تعداد 15 نفر از صاحبنظران حوزه راهبردی، پدافند غیرعامل و متخصصین رشتههای مرتبط و تا رسیدن به اشباع نظری است که پس از مصاحبه با 9 نفر صاحبنظر به اشباع نظری نائل گردید. در بخش کمی از تعداد 113 نفر از اساتید دانشگاه، مدیران پدافند غیرعامل، کارشناسان دفاعی، نظامی استفادهشده است. نتایج بهدستآمده از تحقیق شامل احصای 19 راهبرد کلان از تعداد 23 عامل قوت، 32 عامل ضعف، 19 عامل فرصت و 16 عامل تهدیدزا است.https://sds.sndu.ac.ir/article_3900_ac0dceac621ea6150ce7526a6d8930ae.pdfدانشگاه عالی دفاع ملی
ناشر:دانشگاه عالی دفاع ملیمطالعات دفاعی استراتژیک2008-48972310220250120The Role of Spatial Planning in Geographical Defense with an Emphasis on Populationکارکرد آمایش سرزمینی در دفاع جغرافیایی با تأکید بر جمعیت691003901FAعلیرضاسعادت راداستادیار گروه علوم دفاعی راهبردی دانشکده دفاع ملی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایرانعلیاصغربیکبیلندیدانشیار مدیریت راهبرد نظامی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایرانحمیدرضاتندرودانشجوی دکتری مطالعات راهبردی دفاع مقدس دانشگاه عالی دفاع ملی.Journal Article20240622Attention to the characteristics of physical geography and the spatial distribution of population across a country’s territory constitutes a significant component of national power. Beyond influencing regional and international dynamics, these factors also play a key role in territorial spatial planning. Effective spatial planning contributes to sustainable development and long-term security. From a defense perspective, population represents a strategic and vital element in spatial planning and national development. This study seeks to answer the question: What is the role of spatial planning in geographical defense with an emphasis on population? The research is developmental applied in purpose and adopts a descriptive–exploratory method with a mixed-methods analytical approach. Data were collected through document and literature review, as well as expert opinions obtained via interviews and focus group discussions. The findings identify key geographical defense factors with an emphasis on population, derived from spatial planning functions, and evaluate them within both national and transnational environments. The relative importance of these factors was determined using a Likert scale. Results indicate that spatial planning supports comprehensive defense by systematically examining the overall spatial characteristics of society and facilitating the balanced distribution of population and the strategic placement of cultural, social, economic, political, and military activities across the country. Furthermore, given Iran’s geopolitical position, attention to spatial planning particularly in coastal regions and islands can strengthen military strategy and national defense doctrine.توجه به ویژگیهای جغرافیای طبیعی و نحوه استقرار جمعیت در پهنای سرزمینی بهعنوان یکی از مؤلفههای مهم قدرت، علاوهبر تأثیر در معادلات بینالمللی و منطقهای، در چیدمان جمعیت در یک آمایش سرزمینی نیز مؤثر است. آمایش سرزمینی مناسب موجب توسعه و امنیت پایدار میشود. در رویکرد دفاعی نقش راهبردی و حیاتی جمعیت بهعنوان یکی از مؤلفههای مهم آمایش و توسعه از امتیازی ویژه برخوردار است. این پژوهش در پیِ یافتن پاسخ سؤال، «کارکرد آمایش سرزمینی در دفاع جغرافیایی با تأکید بر جمعیت چیست؟» بوده است. نوع تحقیق کاربردی- توسعهای با روش توصیفی-اکتشافی است و تجزیهوتحلیل بهصورت آمیخته انجامشده است. در این تحقیق ضمن مطالعه اسناد و مقالات و همچنین اخذ نظرات و آرای خبرگان و صاحبنظران از طریق مصاحبه و تشکیل گروه کانون نخبگی نتایج «عوامل دفاع جغرافیایی با تأکید بر جمعیت» مبتنی بر کارکرد آمایش سرزمینی از نظر کیفی و کمی و همچنین عوامل جغرافیایی در دو محیط «ملی و فراملی» مورد ارزیابی و میزان اهمیت هر یک از عوامل با استفاده از طیف لیکرت تعیین گردید. براساس یافتههای تحقیق، آمایش سرزمینی در دفاع همهجانبه با بررسی و مطالعه خصوصیات و ویژگیهای کلی فضای جامعه، راهحلی مناسب برای ایجاد توزیع مناسب جمعیت و استقرار فعالیتهای مورد نظر فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، نظامی در کشور است و برنامهریزی آمایش سرزمین با تأکید بر جمعیت را میتوان بهعنوان راهحل این مشکلات در نظر گرفت. همچنین با توجه به موقعیت ژئوپلیتیکی ایران در منطقه، توجه به آمایش سرزمین علاوهبر مناطق داخلی، در نواحی ساحلی و جزایر باعث تقویت استراتژی نظامی و دکترین دفاعی آن میشود.https://sds.sndu.ac.ir/article_3901_8617eeca323a0bf1a7e6923ee49c708a.pdfدانشگاه عالی دفاع ملی
ناشر:دانشگاه عالی دفاع ملیمطالعات دفاعی استراتژیک2008-48972310220260121Environmental Determinants Affecting the Islamic Republic of Iran Broadcasting (IRIB) in Confronting Social Media Warfareعوامل مؤثر محیطی سازمان صداوسیما در برابر جنگ رسانههای اجتماعی1011383902FAسید مرتضیموسویاناستادیار مدیریت استراتژیک، دانشکده علوم اجتماعی، رسانه و ارتباطات، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایرانحسینساریدانشآموخته دکتری مدیریت راهبردی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایرانسعیدعلوی وفادانشآموخته دکتری مدیریت راهبردی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایرانعلیرضامقصودیدانشجوی دکتری مدیریت راهبردی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایرانJournal Article20250419This study examines the environmental factors influencing the Islamic Republic of Iran Broadcasting (IRIB) in confronting social media warfare. In today’s rapidly evolving communication environment, where social media platforms exert a profound influence on public opinion and societal discourse, IRIB the principal official media organization of the Islamic Republic of Iran faces unprecedented challenges and opportunities. Drawing upon theoretical foundations derived from Islamic teachings, including Qur’anic verses and narrations, and employing strategic analytical frameworks such as SWOT analysis, this research identifies the organization’s strengths, weaknesses, opportunities, and threats. Notably, these factors were not derived solely from theoretical inquiry but were extracted through in-depth interviews with national media and strategic management experts. The identified factors were subsequently reviewed, evaluated, and refined through an interactive validation process involving the same experts, thereby enhancing the scientific rigor and credibility of the findings. The results indicate that IRIB’s effectiveness in the complex arena of social media warfare depends on comprehensive strategic planning, intelligent foresight, effective utilization of both potential and existing domestic media capacities, and the establishment of operational and content-based coordination among relevant institutions. Ultimately, the study proposes a set of strategic and practical recommendations that provide a roadmap for strengthening IRIB’s resilience against emerging cyber-media threats and for sustaining and enhancing its media authority.پژوهش حاضر به بررسی عوامل محیطی مؤثر بر سازمان صداوسیما در مواجهه با جنگ رسانههای اجتماعی میپردازد. در دنیای امروز که شبکههای اجتماعی بهسرعت در حال گسترش هستند و تأثیر چشمگیری بر افکار عمومی و فضای ارتباطی جامعه دارند، سازمان صداوسیما بهعنوان مهمترین رسانه رسمی جمهوری اسلامی ایران، با چالشها و فرصتهای بیسابقهای روبهروست. این مقاله با تکیه بر مبانی نظری مستخرج از آیات و روایات و با بهرهگیری از چهارچوبهای راهبردی نظیر تحلیل SWOT، به شناسایی نقاط قوت، ضعف، فرصت و تهدید پیرامون سازمان پرداخته است. نکته مهم اینجاست که این عوامل نه صرفاً بر مبنای مطالعات نظری، بلکه از طریق مصاحبههای عمیق با خبرگان رسانهای و مدیریتی کشور استخراج شدهاند و سپس در فرایندی تعاملی، توسط همان خبرگان مورد ارزیابی و اصلاح قرار گرفتهاند تا از دقت و اعتبار علمی بیشتری برخوردار شوند. نتایج حاصل از این پژوهش نشان میدهد که موفقیت سازمان صداوسیما در نبرد پیچیده رسانههای اجتماعی، نیازمند برنامهریزی راهبردی، آیندهنگری هوشمندانه، بهرهبرداری از ظرفیتهای بالقوه و بالفعل رسانههای داخلی، و ایجاد هماهنگی عملیاتی و محتوایی میان نهادهای ذیربط است. در نهایت، مقاله با ارائه مجموعهای از راهبردها و پیشنهادات اجرایی، نقشه راهی برای توانمندسازی سازمان در برابر تهدیدات نوظهور فضای مجازی ترسیم میکند و راهکارهایی برای حفظ و تقویت مرجعیت رسانهای آن ارائه میدهدhttps://sds.sndu.ac.ir/article_3902_ca48cd918ab109aee562f03545a54f8f.pdfدانشگاه عالی دفاع ملی
ناشر:دانشگاه عالی دفاع ملیمطالعات دفاعی استراتژیک2008-48972310220260121Functional Domains of the Lebanese Resistance Movementحوزههای کارکردی نهضت مقاومت لبنان1391723903FAاسماعیلاحمدی مقدماستاد علوم دفاعی راهبردی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایرانداودعسکریدانشآموخته دکتری علوم دفاعی راهبردی دانشگاه عالی دفاع ملیفتحاللهکلانتریدانشیار علوم دفاعی راهبردی دانشگاه عالی دفاع ملیسعداللهزارعیاستادیار علوم دفاعی راهبردی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایرانJournal Article20250413Hezbollah of Lebanon is regarded as one of the most successful models within the resistance movement, drawing upon the discourse of the Islamic Revolution, and has demonstrated notable effectiveness across multiple domains. Accordingly, the primary objective of this study is to examine the cultural, military, political, and economic functions of Hezbollah in Lebanon.<br />The research adopts an applied developmental design and employs a grounded case-study approach using a mixed-methods framework (quantitative–qualitative). The study sample consists of 27 participants, and data were collected through both field-based and library research methods.<br />The findings indicate that the most significant cultural functions of Hezbollah include deepening and drawing inspiration from the Islamic Revolution, as well as its trans-ethnic and trans-sectarian orientation. The key military functions encompass resistance against the Zionist regime and terrorism, liberation of occupied territories, support for Palestinian groups, establishment of a multilayered defense structure, and logistical and operational support for the Lebanese Armed Forces.<br />Major political functions include participation in national dialogue and resolution of internal disputes, involvement in governing institutions and constitutional reform, coalition-building with political groups, movement-oriented diplomacy aimed at strengthening state capacity, and the formation of the Supreme Islamic Shiite Council.<br />The principal economic functions identified are deprivation alleviation, wealth generation through the implementation of infrastructure and development projects, and combating economic corruption. Overall, the results demonstrate that Hezbollah of Lebanon prioritizes four main functional domains: cultural–social (22 indicators), military–security (28 indicators), political (20 indicators), and economic (13 indicators).حزبالله لبنان یکی از الگوهای موفق در نهضت مقاومت و برگرفته از گفتمان انقلاب اسلامی است که در عرصهها و حوزههای مختلف کارآمدی خوبی داشته است، به همین دلیل هدف اصلی این تحقیق بررسی کارکردهای فرهنگی، نظامی، سیاسی و اقتصادی حزبالله لبنان است. نوع تحقیق کاربردی- توسعهای به روش زمینهای- موردی و بهصورت آمیخته (کمی- کیفی) انجام شده است. حجم نمونه 27 نفر، روش گردآوری اطلاعات میدانی و کتابخانهای است. براساس یافتههای تحقیق، مهمترین کارکردهای فرهنگی حزبالله لبنان عبارتند از: عمقبخشی و الهامگیری از انقلاب اسلامی، فراقومی و فرامذهبی بودن. کارکردهای نظامی عبارتند از: مبارزه با رژیم صهیونیستی و تروریسم، آزادسازی مناطق اشغالی، کمک به گروههای فلسطینی- پدافند چندلایه و پشتیبانی از ارتش لبنان. کارکردهای سیاسی مهم عبارتند از: گفتوگوی ملی و حل اختلافات داخلی، حضور در ارکان قدرت و اصلاح قانون اساسی، ائتلاف با گروههای سیاسی، دیپلماسی نهضتی برای تقویت دولت و تشکیل مجلس اعلای شیعیان. همچنین کارکردهای اقتصادی مهم عبارتند از: محرومیتزدایی، تولید ثروت از طریق اجرای طرحهای عمرانی و مبارزه با فساد اقتصادی. نتایج تحقیق بیانگر این است که حزبالله لبنان به ترتیب اولویت دارای 4 کارکرد مهم فرهنگی-اجتماعی با 22 گویه، نظامی- امنیتی با 28 گویه، سیاسی با 20 گویه و اقتصادی با 13 گویه است.https://sds.sndu.ac.ir/article_3903_f558ada13ae8b12e579bb131c2be7b20.pdfدانشگاه عالی دفاع ملی
ناشر:دانشگاه عالی دفاع ملیمطالعات دفاعی استراتژیک2008-48972310220260121Analyzing the Impact of Social and Economic Conflicts on the Military Thought of Azerbaijan and Armenia during the Second Nagorno-Karabakh War (2020) and Its Implications for the Islamic Republic of Iranتحلیل تأثیر منازعات اجتماعی و اقتصادی بر اندیشههای نظامی آذربایجان و ارمنستان در جنگ دوم قرهباغ (۲۰۲۰) و پیامدهای آن برای جمهوری اسلامی ایران1731923905FAشهرامنوروزانیاستادیار دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایرانعلیرضاشباندانشجوی دکتری اندیشه نظامی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایرانمرتضیصداقتدانشجوی دکتری اندیشه نظامی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایراننبی الهمرادیدانشجوی دکتری اندیشه نظامی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایرانسید حسنموسویدانشجوی دکتری اندیشه نظامی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایرانJournal Article20250524The South Caucasus, as one of the most sensitive geopolitical regions, has witnessed profound social and economic conflicts between the Republic of Azerbaijan and Armenia over recent decades. These conflicts, rooted in the First Nagorno-Karabakh War, reached a critical turning point during the Second Nagorno-Karabakh War in 2020, significantly reshaping the military and security dynamics of the region. The main objective of this study is to analyze the role of social and economic conflicts in shaping the military thought and defensive strategies of Azerbaijan and Armenia, as well as to examine the implications of these developments for the Islamic Republic of Iran.<br />This research adopts a qualitative approach and employs a descriptive–analytical method. Data were collected and analyzed from documents, library resources, and credible international reports. The findings indicate that in Azerbaijan, social challenges combined with the utilization of oil revenues led to military modernization and a technology-oriented approach. In contrast, Armenia, constrained by economic limitations, emphasized popular mobilization and traditional defense strategies. Armenia’s defeat in the Second Nagorno-Karabakh War prompted a reassessment of its defense structure and a growing inclination toward modern military technologies. These developments have resulted in increased instability along Iran’s northwestern borders, the active involvement of external actors, and heightened threats to Iran’s geopolitical interests, particularly through the Zangezur Corridor. The results underscore the necessity for revising Iran’s defense and security strategies and enhancing the country’s technological and intelligence capabilities.قفقاز جنوبی بهعنوان یکی از مناطق ژئوپلیتیکی حساس، طی دهههای اخیر شاهد منازعات عمیق اجتماعی و اقتصادی میان جمهوری آذربایجان و ارمنستان بوده است؛ منازعاتی که ریشه در جنگ اول قرهباغ داشته و در جنگ دوم قرهباغ (۲۰۲۰) به نقطه عطفی در تحولات نظامی و امنیتی منطقه انجامید. هدف اصلی این پژوهش، تحلیل نقش منازعات اجتماعی و اقتصادی در شکلدِهی به اندیشههای نظامی و راهبردهای دفاعی دو کشور مذکور و بررسی پیامدهای آن برای جمهوری اسلامی ایران است. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و روش توصیفی-تحلیلی، دادههای خود را از اسناد، منابع کتابخانهای و گزارشهای معتبر بینالمللی گردآوری و تحلیل نموده است. یافتهها نشان میدهد که در آذربایجان، بحرانهای اجتماعی و بهرهگیری از درآمدهای نفتی به مدرنسازی ارتش و رویکرد فناورانه منجر شد، درحالیکه ارمنستان با محدودیتهای اقتصادی، بر بسیج مردمی و دفاع سنتی تأکید داشت. شکست ارمنستان در جنگ دوم قرهباغ موجب بازنگری در ساختار دفاعی و گرایش به فناوریهای نوین گردید. این تحولات، افزایش بیثباتی در مرزهای شمالغربی، حضور فعال بازیگران خارجی و تهدید منافع ژئوپلیتیکی ایران (بهویژه از طریق کریدور زنگزور) را به دنبال داشته است. نتایج پژوهش بر ضرورت بازنگری در راهبردهای دفاعی و امنیتی ایران و ارتقای توانمندیهای فناورانه و اطلاعاتی کشور تأکید دارد.https://sds.sndu.ac.ir/article_3905_714c87fe851cf543a70e03e0d3dbe06a.pdfدانشگاه عالی دفاع ملی
ناشر:دانشگاه عالی دفاع ملیمطالعات دفاعی استراتژیک2008-48972310220260121Factors Contributing to the Enhancement of Air Defense Combat Capability in Response to Aerial Threatsعوامل ارتقای توان رزم پدافند هوایی متناسب با تهدیدهای هوایی1932233906FAسید اسماعیلشهرآئینیاستادیار گروه پدافند غیرعامل، دانشکده دفاع ملی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایرانحسینبصیری عدلدانشجوی دکتری مدیریت راهبردی نظامی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایرانJournal Article20250119Examining the nature of military threats and the outcomes of recent wars in the West Asia region, along with the rapid advancement of military technologies—particularly in relation to the characteristics of aerial threats—has made scientific and systematic attention to air defense an unavoidable necessity. Combat capability constitutes the primary factor in the execution of missions within any military organization and encompasses three dimensions: physical, non-physical, and force-multiplying. These dimensions play an undeniable role in strengthening the combat capability of the armed forces, including air defense units.
Rapid and complex transformations, together with the continuously evolving nature of aerial threats, have further intensified the need to enhance air defense combat capability in order to effectively counter a wide range of aerial threats, thereby elevating its strategic importance.
The objective of this study is to identify and explain the most significant factors contributing to the enhancement of air defense combat capability in proportion to aerial threats. Given the priority of air defense within the defense doctrines of most countries, as well as the adoption of extensive aerial offensive strategies by adversaries as their primary operational approach, the authors have sought to address this issue through systematic research.
This applied–developmental study adopts a mixed-methods approach and employs a descriptive–analytical methodology. The statistical population and research sample consisted of 60 participants, selected through a census method. The collected data were analyzed, followed by synthesis and evaluation. The findings indicate that the factors enhancing air defense combat capability in response to aerial threats comprise three main components: tangible components with 17 subcomponents, intangible components with 20 subcomponents, and force-multiplying components with 14 subcomponents.
<strong> </strong>بررسی ماهیت تهدیدهای نظامی و نتایج جنگهای اخیر در منطقه غرب آسیا، پیشرفت روزافزون فناوریهای نظامی بهویژه مشخصات تهدیدهای هوایی، لزوم توجه علمی و دقیق به مقوله پدافند هوایی را اجتنابناپذیر نموده است. توان رزم عامل اصلی اجرای مأموریتهای هر سازمان نظامی بوده و دارای سه بُعد فیزیکی، غیرفیزیکی و برترساز است که نقش انکارناپذیری در توان رزم نیروهای مسلح ازجمله پدافند هوایی دارد. تحولات سریع و پیچیده و تغییر دائم ماهیت تهدیدهای هوایی، ارتقای توان رزم پدافند هوایی جهت مقابله با این تهدیدهای متنوع هوایی را بیشازپیش ضروری نموده و از اهمیت ویژهای برخوردار است. هدف تحقیق شناسایی و تبیین مهمترین عوامل ارتقای توان رزمی پدافند هوایی متناسب با تهدیدهای هوایی است. با توجه به اولویت موضوع دفاع هوایی در دکترین دفاعی اکثر کشورها و همچنین اتخاذ رویکرد تهاجم گسترده هوایی دشمنان بهعنوان رویکرد اصلی آفندی آنان، نویسندگان سعی نمودند با طرح این مسئله به تحقیق بپردازند. نوع تحقیق کاربردی- توسعهای بوده و رویکرد آن آمیخته و از روش توصیفی و تحلیلی استفاده شده است. حجم جامعه آماری و نمونه تحقیق به تعداد ۶۰ نفر و بهصورت تمامشمار است که دادههای گردآوری شده، تجزیهوتحلیل و در ادامه به جمعبندی و ارزیابی آن پرداخته شده است. نتایج تحقیق بیانگر این مطلب است که عوامل ارتقای توان رزم پدافند هوایی متناسب با تهدیدهای هوایی دارای سه مؤلفه محسوس با 17 زیرمؤلفه، مؤلفه نامحسوس با 20 زیرمؤلفه و مؤلفه برترساز با 14 زیرمؤلفه است.https://sds.sndu.ac.ir/article_3906_e36d2bb8b40188f6352ec441cf72fb40.pdfدانشگاه عالی دفاع ملی
ناشر:دانشگاه عالی دفاع ملیمطالعات دفاعی استراتژیک2008-48972310220260121Security Challenges Facing the Asia–Pacific Region Based on the Indicators of Barry Buzan’s Regional Security Complex Theoryچالشهای امنیتی پیش روی آسیا – پاسیفیک با تکیه بر شاخصهای نظریه امنیتی منطقهای بری بوزان2252563907FAمرجانبدیعی ازنداهیگروه جغرافیای سیاسی. دانشکده جغرافیا. دانشگاه تهران. تهران. ایران.0000-0003-2866-2930حسنکامران دستجردیگروه جغرافیای سیاسی. دانشکده جغرافیا. دانشگاه تهران. تهران. ایران.بهادرزارعیگروه جغرافیای سیاسی. دانشکده جغرافیا. دانشگاه تهران. تهران. ایران.سید محمدنقیبزادهدانشکده جغرافیا. دانشگاه تهران. تهران. ایران.Journal Article20250812The Asia–Pacific region, as one of the most significant geographical and geopolitical areas, plays a decisive role in shaping and transforming global order and security in the twenty-first century. One of the key theoretical frameworks for analyzing this region is Barry Buzan’s Regional Security Complex Theory, which is grounded in five core indicators: security interdependence; social structure (patterns of amity and enmity); geographical proximity; anarchic structure; and relative autonomy. The present study aims to identify and analyze the security challenges confronting the Asia–Pacific region based on these five indicators. The research adopts a descriptive–analytical approach and is conducted using library-based and online sources. According to the findings, the most significant security challenges include, under the first indicator, the interdependence of territorial disputes, non-traditional threats, and the crisis on the Korean Peninsula. Under the second indicator, challenges stem from historical and identity-related issues such as historical legacies of war and occupation, collective memories, ideological divides and value-based confrontations, the spectrum of power relations, multilayered security architecture, and discursive competition between the Asia–Pacific and the Indo-Pacific frameworks. Under the third indicator, challenges arise from the interconnection and overlap of crisis-prone zones across the subregions of this vast area. Based on the fourth indicator, challenges are associated with the absence of comprehensive regional authority, arms competition among major powers, dual policies adopted by states, and the inefficiency of regional institutions. Finally, under the fifth indicator, challenges are examined in relation to the relative autonomy of states within the region. The results indicate that security challenges in the Asia–Pacific region are deeply intertwined and complex, exerting significant impacts on the stability and security of neighboring regions as well as the global system.منطقه آسیا - پاسیفیک بهعنوان یکی از مهمترین مناطق جغرافیایی و ژئوپلیتیکی، نقش تعیینکنندهای در شکلگیری و تحول نظم و امنیت جهانی در قرن بیست ویکم دارد. یکی از نظریههای مهم در تحلیل این موضوع، نظریه مجموعه امنیتی - منطقهای بری بوزان است که بر شاخصهای پنجگانه استوار میباشد: وابستگی متقابل امنیتی؛ ساخت اجتماعی (الگوهای دوستی و دشمنی)؛ مجاورت جغرافیایی؛ ساختار آنارشیک؛ و استقلال نسبی. تحقیق حاضر با هدف شناسایی و تحلیل چالشهای امنیتی پیش روی این منطقه بر اساس شاخصهای پنجگانه به رشته تحریر درآمده است. روش پژوهش، توصیفی - تحلیلی است که با استفاده از منابع کتابخانهای و اینترنتی انجامگرفته است. بر اساس یافتههای پژوهش، مهمترین چالشهای امنیتی عبارتاند از: در شاخص اول، وابستگی متقابل مناقشات سرزمینی؛ تهدیدات غیرسنتی؛ بحران شبهجزیره کره؛ در شاخص دوم، به مسائل تاریخی و هویتی مانند میراث تاریخی: جنگ، اشغال و خاطرات جمعی، شکاف ایدئولوژیک و تقابل ارزشها، طیف روابط قدرت، معماری امنیتی چندلایه و رقابت گفتمانی: آسیا - پاسیفیک در برابر اقیانوس هند - آرام بازمیگردند؛ در شاخص سوم چالشها برآمده از درهمتنیدگی حوزههای بحرانزا در زیرمناطق این گستره وسیع هستند؛ همچنین طبق شاخص چهارم، چالشها ناشی از فقدان اقتدار کامل منطقهای، رقابت تسلیحاتی قدرتها، سیاستهای دوگانه کشورها همراه با ناکارآمدی نهادهای منطقهای میباشند؛ و در شاخص پنجم، چالشها بر اساس استقلال نسبی کشورهای منطقه، قابلمطالعه و بررسی هستند. نتیجه تحقیق نشان میدهد چالشهای امنیتی در قلمرو آسیا - پاسیفیک بهگونهای درهمتنیده و پیچیدهاند که اثرگذاری خود را بر ثبات و امنیت مناطق پیرامونی و جهانی برجای میگذارند.https://sds.sndu.ac.ir/article_3907_b05c402c28e35caf76720a7ee4eb4d44.pdfدانشگاه عالی دفاع ملی
ناشر:دانشگاه عالی دفاع ملیمطالعات دفاعی استراتژیک2008-48972310220260121Novel Approaches and Tools of Cognitive Warfare in the Cultural and Social Domainsرویکردها و ابزارهای نوین جنگ شناختی در حوزه فرهنگ و اجتماع2572943908FAمحمدرضاقرایی آشتیانیاستاد و عضو هیئتعلمی دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایرانعلیفاطمی نسباستادیار و عضو هیئتعلمی دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایرانمرتضیپژوهان فردانشآموخته دکتری تخصصی جامعهشناسی سیاسی پژوهشگریمهدیحکیمیدانشجوی دکتری علوم دفاعی راهبردی گرایش اندیشه نظامی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایرانروح اللهفراهانیدانشجوی دکتری علوم دفاعی راهبردی گرایش اندیشه نظامی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایرانمحمدرضاییدانشجوی دکتری علوم دفاعی راهبردی گرایش اندیشه نظامی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایرانسامعخورشاددانشجوی دکتری علوم دفاعی راهبردی گرایش اندیشه نظامی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایرانJournal Article20250127Cognitive warfare, recognized as one of the key dimensions of fifth-generation warfare, focuses on human minds and perceptions and influences the opponent’s thoughts, beliefs, and behaviors through soft and covert methods. This form of warfare is regarded as one of the most effective and tangible manifestations of soft warfare. The rapid development of convergent sciences and technologies, along with extensive investments by military research organizations in the field of cognitive sciences, indicates that the human brain and mind have become the primary battlefield of the new century. In this context, media and audience cognition play a fundamental role in the infiltration and domination of public thought by adversaries. The aim of this study is to identify and analyze novel approaches and tools of cognitive warfare in the cultural and social domains. The research adopts a qualitative approach and employs a descriptive–analytical method. Data were collected through documentary and library-based studies as well as expert panel sessions. The statistical population of the study consists of 20 experts in the relevant field. Using qualitative data analysis software (MaxQDA), latent content analysis was conducted, through which open, axial, and selective codes were extracted, analyzed, and interpreted. Subsequently, expert panel sessions were held to validate the findings. The results indicate that novel approaches to cognitive warfare in the cultural and social domains encompass 32 concepts organized into 8 categories, while novel tools comprise 10 concepts classified into 4 categories. These findings can serve as a foundational framework for operational planning and future research aimed at countering cognitive warfare in cultural and social arenas.جنگ شناختی که بهعنوان یکی از ابعاد نسل پنجم جنگ مطرح میشود، بر اذهان و ادراک انسانها متمرکز است و با استفاده از روشهای نرم و خزنده بر افکار، باورها و رفتار رقیب تأثیر میگذارد. این نوع جنگ از مؤثرترین و ملموسترین شیوههای جنگ نرم به شمار میرود. توسعه علوم و فناوریهای همگرا و سرمایهگذاریهای گسترده سازمانهای تحقیقاتی نظامی در زمینه علوم شناختی، نشاندهنده آن است که مغز و ذهن انسان، میدان نبرد قرن جدید خواهد بود. در این میان، رسانهها و ذهن مخاطبان نقش اساسی در نفوذ و تسخیر افکار توسط دشمن ایفا میکنند. هدف این پژوهش، دستیابی به رویکردها و ابزارهای نوین جنگ شناختی در حوزه فرهنگ و اجتماع است که بهصورت توصیفی-تحلیلی با رویکرد کیفی انجام شده است و دادههای لازم از طریق مطالعات اسنادی و کتابخانهای و برگزاری جلسات خبرگی جمعآوری گردیده است. جامعه آماری تحقیق شامل 20 نفر از خبرگان این حوزه است. در این پژوهش با استفاده از نرمافزار تحلیل کیفی (MaxQDA) و از طریق تحلیل محتوای پنهان کدهای اولیه، محوری و گزینشی استخراج شده و مورد تجزیهوتحلیل و تفسیر قرار گرفتند و پس از آن با تشکیل جلسات خبرگی، تأییدات لازم اخذ گردید. نتایج تحقیق در خصوص رویکردها و ابزارهای نوین جنگ شناختی در حوزه فرهنگ و اجتماع نشان میدهد که رویکردهای نوین حوزه فرهنگ و اجتماع با 32 مفهوم و 8 مقوله و ابزارهای نوین با 10 مفهوم و 4 مقوله میتوانند مبنای استفاده در برنامههای عملیاتی و پژوهشی برای مقابله با جنگ شناختی در حوزه فرهنگی و اجتماعی قرارگیرند.https://sds.sndu.ac.ir/article_3908_588f94b5d798b7c82ada31095c02284f.pdfدانشگاه عالی دفاع ملی
ناشر:دانشگاه عالی دفاع ملیمطالعات دفاعی استراتژیک2008-48972310220260121The Implications of Futures Studies for the Intelligence Organizations of Armed Forcesدلالتهای آیندهپژوهی برای سازمانهای اطلاعاتی نیروهای مسلح2953223909FAعلینیکنامگروه آیندهپژوهی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بینالمللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران.محمدرحیمعیوضیدانشکده حکمرانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.Journal Article20250511Futures studies entail numerous implications for military intelligence organizations, assisting managers, analysts, and intellectual stakeholders within these institutions in updating their concepts, methods, and theoretical frameworks through the application of this relatively new and dynamic field of knowledge. This study aims to support military intelligence organizations in renewing various components of their structures by identifying and analyzing the implications of futures studies. Accordingly, it seeks to answer the following question: <em>What are the implications of futures studies for military intelligence organizations?</em> The present research is applied in nature and adopts a qualitative approach. Data were collected through library-based research and semi-structured interviews. The primary method of data analysis was thematic analysis, conducted within the methodological framework of implication analysis.
Overall, the findings indicate that, given the core mission of military intelligence organizations—namely, fulfilling future-oriented military intelligence requirements—futures studies can support the intelligence cycle that underpins these organizations’ activities by offering specific methodologies and highlighting key underlying assumptions. The most significant implications of futures studies for these organizations are, respectively, observed in the stages of planning and direction of the intelligence cycle, analysis and production, dissemination, and integration. Furthermore, the implications of futures studies are predominantly associated with its methodological tools, among which scenario planning, the Delphi method, and trend analysis exhibit the greatest relevance and impact, respectively.
.آیندهپژوهی دلالتهای بسیاری برای سازمانهای اطلاعاتی نیروهای مسلح دارد و به مدیران، کارشناسان و صاحبان اندیشه در این سازمانها کمک مینماید تا مفاهیم، روشها و نظریههای خود را با استفاده از این دانش نسبتا جدید و پویا، بهروزرسانی نمایند. این پژوهش که با هدف کمک به چنین سازمانهایی در بهروزرسانی بخشهای مختلف خود با استفاده از دلالتهای آیندهپژوهی انجام شده است تلاش کرده است به این پرسش پاسخ دهد که دلالتهای آیندهپژوهی برای سازمانهای اطلاعاتی نیروهای مسلح چیستند. پژوهش حاضر از نوع کاربردی و با رویکرد کیفی است. دادهها به روشهای کتابخانهای و مصاحبه جمعآوری گردیدند و روش محوری تحلیل آنها نیز تحلیل مضمون بوده که در چارچوب روششناسی دلالتپژوهی انجام شده است. به طور کلی یافتهها نشان دادند با در نظر گرفتن وظیفه اصلی سازمانهای اطلاعاتی نیروهای مسلح که تأمین نیازمندهای اطلاعاتی نظامی معطوف به آینده است، آیندهپژوهی میتواند از طریق روششناسیهایی که ارائه میدهد و مفروضاتی که آنها را برجسته کرده است، مدار یا فرایند اطلاعاتی که محور فعالیتهای این سازمانها است را یاری نماید. بیشترین دلالت آیندهپژوهی برای این سازمانها به ترتیب در بخشهای طرحریزی وهدایت مدار اطلاعاتی، تحلیل و تولید و انتشار و یکپارچهسازی است. همچنین دلالتهای آیندهپژوهی بیشتر متعلق به روششناسیهای آن است که در میان این روششناسیها سناریو، دلفی و روندپژوهی به ترتیب بیشترین دلالت را دارند.https://sds.sndu.ac.ir/article_3909_54782c21d1cd08a3e6114a4707310ae6.pdfدانشگاه عالی دفاع ملی
ناشر:دانشگاه عالی دفاع ملیمطالعات دفاعی استراتژیک2008-48972310220260121Identifying and Prioritizing the Factors Affecting Good Governance in Enhancing Environmental Quality Using Grounded Theory and Analytic Hierarchy Processشناسایی و تعیین اهمیت عوامل مؤثر بر حکمرانی شایسته در ارتقای کیفیت محیط زیست با استفاده از روش دادهبنیاد و تحلیل سلسلهمراتبی3233563910FAسیده شایستهواردیاستادیار علوم اقتصادی، واحد قائم شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائم شهر، ایرانعیناللهدیریاستادیار گروه آمار، واحد قائم شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائم شهر، ایرانابراهیمعلیبخشیدانشجوی مقطع دکترای مدیریت دولتی،گرایش تطبیق وتوسعه، واحد قائم شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائم شهر، ایرانJournal Article20240508The environment has increasingly emerged as a critical component across various societal levels and has gradually become a central concern of macro-level governance in contemporary societies. The present study seeks to develop a model of good governance with a specific focus on environmental issues. Due to the lack of prior research in this area, expert opinions were employed to identify the proposed model. A sample of forty experts was selected, and through in-depth interviews, thirty influencing factors were extracted and subsequently classified into six categories: governance, legal, executive, economic, industrial, and information technology factors. In the next stage, the importance of each factor was determined using the Analytic Hierarchy Process (AHP), and the factors were weighted and prioritized accordingly. The results indicate that the main factors influencing good governance in enhancing environmental quality are as follows: legal factors ranked first with a weight of 0.239; industrial factors ranked second with a weight of 0.190; governance factors ranked third with a weight of 0.155; information technology factors ranked fourth with a weight of 0.092; executive factors ranked fifth with a weight of 0.069; and economic factors ranked sixth with a weight of 0.057. Furthermore, the findings reveal that sustainable urban and rural development was identified by experts as the most significant factor. In contrast, the enactment of enforceable environmental laws, transparency, and the development of civil society were identified as the weakest factors, indicating that these elements were considered less important by experts.محیط زیست بیش از گذشته بهعنوان یک مؤلفه مهم در سطوح مختلف یک جامعه مطرح شده است و به مرور زمان به دغدغه اصلی مدیریت کلان کلیه جوامع تبدیل شده است. تحقیق حاضر تلاش دارد با تمرکز بر حوزه محیط زیست، مدلی در خصوص حاکمیت شایسته ارائه میدهد. به این منظور و با توجه به عدم وجود پیشینه، از نظر خبرگان جهت شناسایی مدل استفاده گردید. یک نمونه چهلنفری از خبرگان تشکیل و با استفاده از مصاحبه عمیق 30 عامل استخراج گردید که در 6 دسته حاکمیتی، قانونی، اجرایی، اقتصادی، صنعتی و فناوری اطلاعات طبقهبندی شده است. سپس، بهمنظور تعیین اهمیت هر یک از عوامل با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) وزن هر یک از آنها محاسبه شده است و براساس درجه اهمیتشان اولویتبندی شده است. براساس نتایج بهدستآمده عوامل اصلی مؤثر بر حکمرانی شایسته برای ارتقای کیفیت محیط زیست عبارتند از: عوامل قانونی با وزن 239/0 در رتبه 1، عوامل صنعتی با وزن 19/0 در رتبه 2، عوامل حاکمیتی با وزن 155/0 در رتبه 3، عوامل فناوری اطلاعات با وزن 092/0 در رتبه 4، عوامل اجرایی با وزن 069/0 در رتبه 5 و عوامل اقتصادی با وزن 057/0 در رتبه 6 قرار دارد. همچنین نتایج نشان داد که توسعه شهرها و روستاهای پایدار بهعنوان مهمترین عامل از نظر خبرگان شناسایی شده است و ضعیفترین عوامل تصویب قوانین قابل اجرا در حیطه محیط زیست، شفافیت و توسعه جامعه مدنی قرار دارند که این امر نشان میدهد این عوامل از منظر خبرگان دارای اهمیت کمتری هستند.https://sds.sndu.ac.ir/article_3910_422d0092b86b85f4ded81f3030c27695.pdf